'The Dead’s Hair Grows'. About Zbigniew Herbert’s 'Wieczny Powrót'
2026, No. 1
Publication date
Publishing model
License type
Field
Discipline
Language of publication
Downloads
PDF 437 KB
Number of views:2
Number of downloads:0
Crossref citations:0
Altmetric score:0
Abstract
The aim of this article is to describe Zbigniew Herbert’s unpublished drama 'Wieczny powrót'. It is a fragment preserved in the archive which Herbert worked on in the 1950s. The interpretation proposes Friedrich Nietzsche’s category of eternal return as fundamental to this work. 'Wieczny powrót' was a polemic with the philosopher’s concepts. The paper also attempts to compare drama with Samuel Beckett’s oeuvres. 'Wieczny powrót' laid the foundations for the poetics of time plays in Poland.
Bibliography
Adorno Theodor Wiesengrund, Próba zrozumienia „Końcówki” Becketta, przeł. Krystyna Krzemień-Ojak, w: Sztuka interpretacji w ostatnim półwieczu. T. 3, oprac. Henryk Markiewicz, Teresa Walas, Kraków: Universitas 2011.
Antoniuk Mateusz, Otwieranie głosu. Studium o wczesnej twórczości Zbigniewa Herberta, Kraków: Wydawnictwo Platan 2009.
Archiwum Zbigniewa Herberta. Inwentarz, oprac. Henryk Citko, Warszawa: Biblioteka Narodowa 2008.
Benisz Henryk, Wieczne powroty wieczności według Nietzschego. Dionizyjskie wizje, w: Wokół Nietzschego, red. Bogdan Banasiak, Paweł Pieniążek, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek 2009, s. 125–153.
Błoński Jan, Tradycja, ironia i głębsze znaczenie, „Poezja” 1970, nr 3, s. 24–38.
Buczyńska-Garewicz Hanna, Człowiek wobec losu, Kraków: Universitas 2010.
Brillant-Annequin Annick, Teatr absurdu: narodziny współczesnej estetyki. Na przykładzie dramaturgii Ionesco i Becketta, przeł. Małgorzata Sugiera, „Ruch Literacki” 1995, nr 4, s. 475–494.
Brzeska Ewa, Recepcja twórczości Samuela Becketta w Polsce, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2020.
Citko Henryk, Kalendarium życia i twórczości Zbigniewa Herberta 1924–1998. T. I. 1924–1969, Warszawa: IBL PAN 2025.
Franaszek Andrzej, Ciemne źródło. Esej o cierpieniu w twórczości Zbigniewa Herberta, Kraków: Znak 2008.
Franaszek Andrzej, Herbert. Biografia. T. 1. Niepokój, Kraków: Znak 2018.
Gontarski Stanley, Beckett. Przewodnik, przeł. Piotr Szymor, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2024.
Guderian-Czaplińska Ewa, Elżbieta Kalemba-Kasprzak, Teatr poety, w: Czytanie Herberta, red. Przemysław Czapliński, Piotr Śliwiński, Ewa Wiegandt, Poznań: Wydawnictwo WiS 1995, s. 196–211.
Herbert Zbigniew, Dramaty, oprac. Jacek Kopciński, Grzegorz Wroniewicz, Warszawa: Biblioteka Więzi 2008.
Herbert Zbigniew, Listy do Muzy. Prawdziwa historia nieskończonej miłości, Gdynia: Małgorzata Marchlewska 2000.
Herbert Zbigniew, Notatnik t. 53, Biblioteka Narodowa w Warszawie, Archiwum Zbigniewa Herberta, rkps akc. 17955.
Herbert Zbigniew, Wieczny powrót, Biblioteka Narodowa w Warszawie, Archiwum Zbigniewa Herberta, rkps akc. 17889.
Herbert Zbigniew, Henryk Elzenberg, Korespondencja, oprac. Barbara Toruńczyk, Warszawa: Fundacja Zeszytów Literackich 2002.
Herbert Zbigniew, Heinrich Kunstmann, „Bardzo potrzebna mi jest przyjaźń Pana”. Listy 1958–1970, oprac. Marek Zybura, Kraków: Universitas 2018.
Kaliszewski Andrzej, Teatr Pana Cogito, „Poezja” 1988, nr 1, s. 39–52.
Klossowski Pierre, Nietzsche i błędne koło, przeł. Bogdan Banasiak, Krzysztof Matuszewski, Warszawa: Wydawnictwo KR 1996.
Kopciński Jacek, Herbert dramaturg, czyli o „bohaterskiej formie intelektualnego przeżywania rzeczywistości”, w: Herbert na językach. Współczesna recepcja twórczości Zbigniewa Herberta w Polsce i na świecie, red. Artur Grabowski, Jacek Kopciński, Jerzy Snopek, Warszawa: Biblioteka Narodowa 2010, s. 96–113.
Kopciński Jacek, Nasłuchiwanie. Sztuki na głosy Zbigniewa Herberta, Warszawa: Biblioteka Więzi 2008.
Krajewska Anna, Dramat i teatr absurdu, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 1996.
Lis Monika Małgorzata, Anna Żymełka, Wieczny powrót jako myśl religijna, w: Nietzsche i religijność, red. Katarzyna Dworakowska, Krzysztof Matuszewski, Jakub Wroński, Łódź: Wydawnictwo Oficyna 2017, s. 129–145.
Mamoń Bronisław, Okrucieństwo z premedytacją, „Tygodnik Powszechny” 1958, nr 31, s. 4.
Marczyński Jacek, Konstrukcja dramatów Zbigniewa Herberta, „Przegląd Humanistyczny” 1974, nr 5, s. 103–116.
Mikołajczak Elżbieta, Tropy szekspirowskie i perspektywa teatralna w poezji Zbigniewa Herberta, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 2005, nr 1–2, s. 157–174.
Mikołajczak Małgorzata, Pomiędzy końcem i apokalipsą. O wyobraźni poetyckiej Zbigniewa Herberta, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2007.
Nietzsche Fryderyk, Tak mówił Zaratustra, przeł. Maria Cumft, Stanisław Pieńkowski, Warszawa: Wydawnictwo Władysława Okręta 1901.
Nietzsche Fryderyk, Tako rzecze Zaratustra, przeł. Wacław Berent, Kraków: Hachette 2021.
Opacki Ireneusz, Poetyckie dialogi z kontekstem. Szkice o poezji XX wieku, Katowice: Wydawnictwo „Śląsk” 1979.
Pałłasz Alojzy, Od Jarry’ego do Becketta i Arrabala, Warszawa: Iskry 1989.
Pieniążek Paweł, Problem wiecznego powrotu w filozofii Fryderyka Nietzschego, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica” 1988, nr 5, s. 179–201.
Piwińska Marta, Zbigniew Herbert i jego dramaty, „Dialog” 1963, nr 8, s. 84–95.
Ratajczakowa Dobrochna, Galeria gatunków widowiskowych, teatralnych i dramatycznych, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM 2015.
Safranski Rüdiger, Czas. Co czyni z nami i co my czynimy z niego, przeł. Bogdan Baran, Warszawa: Czytelnik 2017.
Sławińska Irena, Teoria dramatu na Zachodzie (1945–1960), „Pamiętnik Literacki” 1962, z. 1, s. 283–309.
Szczerba Wojciech, Koncepcja wiecznego powrotu w myśli wczesnochrześcijańskiej i jej greckie źródła, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2014.
Toohey Peter, Boredom. A Lively History, New Heaven–London: Yale University Press 2011.
Ulicka Danuta, „Archiwum” i archiwum, „Teksty Drugie” 2017, nr 4, s. 273–302.
Other articles from the issue
19.10.2026
New releaseContents
19.10.2026
New releaseHerbertologyreception of Herbert's poetryliterary scholarship commentaryHerbertian mosaicacademic dialoguescientific conferenceIntroduction
Marcin Czardybon, Patrycja Polanowska, Karol Hryniewicz
19.10.2026
New releaseZbigniew HerbertFrancetravelFrench culturePolish emigrant community'Douce France'? The Culture and Landscapes of France in Zbigniew Herbert’s Work
Brigitte Gautier
Similar publications
15.01.2020
Zbigniew HerbertbiographyFrancuska biografia Zbigniewa Herberta
Tomasz Wójcik
13.05.2020
Zbigniew HerbertJuliusz SłowackiMr CogitoKordianLilla WenedaAnhelliSpod znaku Kordiana, Anhellego, Lilli Wenedy. Człowiek Herberta, antropologie Słowackiego
Karol Samsel
13.05.2020
Cyprian NorwidZbigniew HerbertHerodotusThucydideshistoryhistoriosophyDwa modele postrzegania historii. Herodot Cypriana Norwida i Tukidydes Zbigniewa Herberta
Tomasz Barszcz

