W okowach cenzury pedagogicznej, czyli o powieściach z czasów rzymskich Jadwigi Papi. Lektura w kontekście jej biografii
2024, 68, Numer 4
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Klasyfikacja
Język publikacji
Abstrakt
Among Jadwiga Papi’s thirty historical novels addressed to young readers, two of them, titled 'Dwie siostry' ['Two sisters'] and 'Aktea' ['Actea'], take place in ancient Rome. Papi’s historical writing, mainly influenced by the historical writing of Józef Ignacy Kraszewski and Henryk Sienkiewicz, was not aimed at employing innovative techniques. The aesthetics of her historical novels, which pursue specific educational and upbringing goals, was determined by factors of a non-artistic nature. Papi made use of history as a space for ethical considerations. She looked for role models for young people in the history of ancient Rome. She combined positivist ideals with Roman virtue and Christian values.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Bachórz Józef, Deotyma, w: Obraz literatury polskiej XIX i XX wieku, red. nacz. Kazimierz Wyka et al., seria III: Literatura krajowa w okresie romantyzmu 1831–1863, t. 2, red. Maria Janion, Maria Dernałowicz, Marian Maciejewski, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1988, s. 937–945.
Balcerzan Edward, Biografia jako język, w: Biografia – Geografia – Kultura literacka, red. Jerzy Ziomek, Janusz Sławiński, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk 1974, s. 25–38.
Bonnot de Mably Gabriel, O sposobie pisania historii, przeł. Bohdan Strumiński, w: Filozofia francuskiego Oświecenia, wybór Bohdan Baczko, Warszawa: Wydawnictwo PWN 1961, s. 373–376.
Brzuchowska Zofia, Powieść dla dziewcząt, powieść pensjonarska, w: Słownik literatury popularnej, red. Tadeusz Żabski, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2006, s. 448–490.
Fulińska Agnieszka, Dlaczego literatura popularna jest popularna?, „Teksty Drugie” 2003, nr 4, s. 55–66.
Konarski Stanisław, Papi, w: Polski słownik biograficzny, t. 25, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1980, s. 168–169.
Kosmanowa Bogumiła, Opowieści z dziejów ojczystych dla młodzieży w XIX wieku, „Biuletyn Historii Wychowania” 1998, nr 7/8, s. 10–16.
Kosmowska Irena, Milkuszyc Dorota, Szycówna Aniela, Kobieta polska jako autorka pedagogiczna, Warszawa: Wydawnictwo Sekcji pedagogiczno-oświatowej projektowanej Wystawy pracy kobiety polskiej 1912.
Kowalski Piotr, Powieść historyczna, w: Słownik literatury popularnej, red. Tadeusz Żabski, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2006, s. 459–464.
Kuliczkowska Krystyna, Literatura dla dzieci i młodzieży w latach 1864–1918. Zarys monograficzny. Materiały, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1981.
Mazur Aneta, Transcendencja realistów. Motywy metafizyczne w polskiej i niemieckiej prozie II połowy XIX wieku, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego 2011.
Mucha Danuta, Poglądy pedagogiczne pozytywistów na wychowanie młodego pokolenia, „Kultura i Wychowanie” 2012, nr 1, s. 30–47.
Nekrolog, „Świat” 1906, nr 27, s. 26.
Nosek Anna, Rodzina w polskich powieściach dla dziewcząt z drugiej połowy XIX wieku, „Prace Polonistyczne” 2006, nr 1, s. 251–262.
Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży, red. Krystyna Kuliczkowska, Barbara Tylicka, Izabella Jastrzębska-Okoń, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Wiedza Powszechna 1984.
Okoń Waldemar, Sztuki siostrzane. Malarstwo a literatura w Polsce w drugiej połowie XIX wieku. Wybrane zagadnienia, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 1992.
Olszewska Maria Jolanta, Drogi nadziei. Polska proza historyczna z lat 1876–1939 wobec kryzysu kultury, Warszawa: Wydawnictwo Wydziału Polonistyki 2009.
Orzeszkowa Eliza, Listy zebrane. T. 6, Do pisarzy: Józefa Ignacego Kraszewskiego, Zygmunta Fortunata Miłkowskiego [T.T. Jeża], Marii Konopnickiej, Michała Bałuckiego, Władysława Stanisława Reymonta, oprac. Edmund Jankowski, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo PAN 1961.
Pedagogika pozytywizmu warszawskiego, oprac., wstępem opatrzył Ryszard Wroczyński, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1958.
Skotnicka Gertruda, Barwy przeszłości. O powieściach historycznych dla dzieci i młodzieży 1939–1989, Gdańsk: słowo/obraz terytoria 2008.
Skotnicka Gertruda, Pozytywistyczne powieści z dziejów narodu dla dzieci i młodzieży, Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1974.
Słownik literatury popularnej, red. Tadeusz Żabski, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2006.
Soja Marta, Sztuka rezygnacji. Studium „Czciciela potęgi” Elizy Orzeszkowej, „Napis” 2015, nr XXI, s.79–93. https://doi.org/10.18318/napis.2015.1.6
Teresa Jadwiga, Aktea. Powieść na tle dziejów rzymskich, Warszawa: Nakładem Redakcyi „Przyjaciela Dzieci” 1897.
Teresa Jadwiga, Dwie siostry: opowiadanie historyczne z czasów Państwa Rzymskiego, Warszawa: Nakładem Redakcyi „Przyjaciela Dzieci” 1894.
Wawrzykowska-Wierciochowa Dioniza, Z dziejów tajnych pensji żeńskich w Królestwie Polskim, „Rozprawy z Dziejów Oświaty” 1967, nr 10, s. 108–160.
Wiśniewska Iwona, Biografia jako język. Eliza Orzeszkowa, w: Pozytywizm. Języki epoki, red. Grażyna Borkowska, Janusz Maciejewski, Warszawa: Wydawnictwo IBL PAN 2001, s. 149–172.
Wroczyński Ryszard, Dzieje oświaty polskiej 1795–1945, Warszawa: Wydawnictwo PWN 1987.
Życie i działalność Stefanii Sempołowskiej, red. Zofia Dębicka, Natalia Gąsiorowska, Warszawa: PIW 1960.
Inne artykuły z tego numeru
Spis treści / Contents
- Jadwiga Papipress publicationsschooleducationheritagepositivismliterature for young readers
Sterownia młodych umysłów. Jadwigi Papi wyprawy w światy nauki i modele rozumienia wiedzy
- Jadwiga PapiKlementyna Hoffmanowa born TańskaNarcyza Żmichowskabiographical novelautobiographyliterary genealogyherstoryfemale literature in the 19th century
Czy w tych powieściach jest pisarka? Genealogia i autobiografia w powieściowym dyptyku Jadwigi Papi: "Klementyna" i "Gabryela"
Podobne publikacje
Spis treści / Contents
- Jadwiga Papipress publicationsschooleducationheritagepositivismliterature for young readers
Sterownia młodych umysłów. Jadwigi Papi wyprawy w światy nauki i modele rozumienia wiedzy
- Jadwiga PapiKlementyna Hoffmanowa born TańskaNarcyza Żmichowskabiographical novelautobiographyliterary genealogyherstoryfemale literature in the 19th century
Czy w tych powieściach jest pisarka? Genealogia i autobiografia w powieściowym dyptyku Jadwigi Papi: "Klementyna" i "Gabryela"