Klin and His Contemporaries: Arguments in the Reception of the First Part of 'Szkice' ('Sketches') by Julian Kaliszewski
2025, 69, No. 4
Publication date
Publishing model
License type
Field
Discipline
Language of publication
Downloads
PDF 426 KB
Number of views:160
Number of downloads:108
Crossref citations:0
Altmetric score:0
Abstract
The article concerns the reception of three texts included in the first part of 'Szkice' ('Sketches') by Julian Kaliszewski (Klin). It discusses reviews of these works published in the Warsaw press between 1868 and 1869, in the context of the major debates at the turn of the 1860s and 1870s. The polemics surrounding 'Szkice' rhetorically intensified contemporary critical discourse, while at the same time revealing a substantial degree of convergence in critical assessments, a situational fluidity of evaluative criteria, and argumentative patterns that frequently reappeared in other debates of the period in markedly different configurations. The article aims to demonstrate that the reception of Kaliszewski’s work, owing to his resistance to clear-cut ideological classification, brought together diverse elements of the intellectual ferment of the period, often identified as distinct or even adversarial, without, however, negating the emerging worldview distinctions within contemporary journalism.
Bibliography
Adamczyk Zdzisław Jerzy, Cenzura, w: Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. Józef Bachórz, Alina Kowalczykowa, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1994, s. 125–131.
Adamiec Marek, Oni i Norwid. Problemy odbioru twórczości Cypriana Norwida w latach 1840–1883, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1991.
[B. a.], (Art. nad.), „Kurier Warszawski” 1869, nr 215, s. 2.
[B. a.], Kronika bibliograficzna, „Przegląd Tygodniowy” 1868, nr 42, s. 373–374.
[B. a.], (Kurierek), „Dziennik Warszawski” 1869, nr 207, s. 2117–2118.
[B. a.], Panu Klinowi…, „Kurier Warszawski” 1868, nr 217, s. 4.
[B. a.], „Szkice”, skreślił Klin…, „Gazeta Warszawska” 1868, nr 106, s. 1.
[B. a.], „Szkice”, skreślił Klin…, „Gazeta Warszawska” 1869, nr 210, s. 1.
[B. a.], Tydzień warszawski, „Przegląd Tygodniowy” 1868, nr 18, s. 171.
[B. a.], Wiadomości bieżące miejscowe, „Kurier Codzienny” 1868, nr 94, s. 2–3.
[B. a.], Wiadomości literackie, artystyczne i naukowe, „Gazeta Polska” 1869, nr 208, s. 1.
[B. a.], Wiadomości literackie, „Kurier Codzienny” 1868, nr 99, s. 2–3.
[B. a.], Wiadomości literackie, „Kurier Codzienny” 1868, nr 221, s. 4–5.
Borejsza Jerzy Wojciech, Noc postyczniowa, w: idem, Piękny wiek XIX, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2010, s. 253–272.
Budrewicz Tadeusz, Model poezji w „Przeglądzie Tygodniowym” (rekonesans), w: Pozytywiści warszawscy. „Przegląd Tygodniowy” 1866–1876, seria I: Studia, rewizje, konteksty, red. Anna Janicka, Białystok: Wydawnictwo Alter Studio 2015, s. 95–115.
Budrewicz Tadeusz, Sobieraj Tomasz, W sprawie przełomu pozytywistycznego. Spory krytyczne wokół „Zarysu literatury polskiej z ostatnich lat szesnastu” Piotra Chmielowskiego, Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk 2015.
Chmielowski Piotr, Zarys literatury polskiej z ostatnich lat dwudziestu, Warszawa: Nakładem Księgarni A.W. Gruszeckiego 1886.
Chmielowski Piotr, Zarys literatury polskiej z ostatnich lat szesnastu, Wilno: Wydawnictwo E. Orzeszkowej i S-ki 1881.
Janicka Anna, Trans-„formacja”. „Przegląd Tygodniowy” 1866: numer pierwszy, w: Literatura i kultura lat 60. XIX wieku między polityką a prywatnością. Dyslokacje, red. Urszula Kowalczuk, Damian Włodzimierz Makuch, Dawid Maria Osiński, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2019, s. 248–264.
Klin [Kaliszewski Julian], (Art. nad.), „Kurier Warszawski” 1869, nr 213, s. 3.
Klin [Kaliszewski Julian], [Bez tytułu], „Kurier Warszawski” 1869, nr 36, s. 7.
Klin [Kaliszewski Julian], Szkice. Część I, Warszawa: W Drukarni Czerwińskiego i spółki 1868.
Kowalczuk Urszula, Wartościowanie poezji w „Zarysie literatury polskiej z ostatnich lat szesnastu” Piotra Chmielowskiego. Kilka punktów widzenia, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” 2012, nr 19 (39), s. 61–74.
Lubowski Edward, Do redakcji czasopisma „Kłosy”, „Kłosy” 1872, nr 343, s. 67–68.
Lubowski Edward, Pokłosie, „Kłosy” 1868, nr 50, s. 271–272.
Lubowski Edward, Pokłosie, „Kłosy” 1868, nr 173, s. 222–223.
Płachecki Marian, Wojny domowe. Szkice z antropologii słowa publicznego w dobie zaborów (1800–1880), Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN 2009.
Programy i dyskusje literackie okresu pozytywizmu, oprac. Janina Kulczycka-Saloni, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1985.
[Przyborowski Walery?] [Kaliszewski Julian?], Stara i młoda prasa: Przyczynek do historii literatury ojczystej 1866–1872: Kartki ze wspomnień Eksdziennikarza, przygotowała do druku i posłowiem opatrzyła Dobrosława Świerczyńska, Warszawa: Wydawnictwo IBL PAN 1998.
Słownik pseudonimów pisarzy polskich, t. 2, red. Edmund Jankowski, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1995.
Słownik pseudonimów pisarzy polskich, t. 3, red. Edmund Jankowski, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1996.
Sobieraj Tomasz, Formacyjny charakter „Zarysu literatury polskiej z ostatnich lat szesnastu” Piotra Chmielowskiego, „Rocznik Słupski” 2011, nr 9, s. 73–82.
Sztachelska Jolanta, Piotr Chmielowski i legenda pozytywizmu, w: Piotr Chmielowski i Antoni Gustaw Bem. Konferencja ogólnopolska w 150 rocznicę ich urodzin, red. Zbigniew Przybyła, Częstochowa: Księgarnia Akademicka 1999, s. 41–51.
Świerczyńska Dobrosława, Julian Kaliszewski – pisarz zapomniany, „Pamiętnik Literacki” 1986, z. 4, s. 173–205.
Tomkowski Jan, Esej o zabijaniu poetów, w: idem, Samobójcy i marzyciele. O zabijaniu poetów, Kielce: Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej 2002, s. 11–37.
Warzenica Ewa, Pozytywistyczny „obóz młodych” wobec tradycji wielkiej poezji romantycznej (lata 1866–1881), Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1968.
Warzenica-Zalewska Ewa, Przełom scjentystyczny w publicystyce warszawskiego „obozu młodych” (lata 1866–1876), Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1978.
[Wiślicki Adam?], Fabrykacja krawatów, „Przegląd Tygodniowy” 1869, nr 7, s. 49–50.
[Wiślicki Adam], Groch na ścianę. Parę słów do całej plejady zapoznanych wieszczów naszych, „Przegląd Tygodniowy” 1867, nr 49, s. 391–393.
Wiślicki Adam, Najnowsza plejada młodych poetów warszawskich. II. Miron, „Przegląd Tygodniowy” 1869, nr 35, s. 294–296.
Wiślicki Adam, Nule, „Przegląd Tygodniowy” 1869, nr 41, s. 341–343.
Wóycicki Kazimierz, Walka na Parnasie i o Parnas, Kraków: Druk W.L. Anczyca i spółki 1928.
– (A.n.), [Bez tytułu], „Kurier Warszawski” 1868, nr 214, s. 3–4.
– K –, [Bez tytułu], „Kurier Warszawski” 1868, nr 223, s. 2–3.
– Ł – [Łuniewski Kazimierz], [Bez tytułu], „Kurier Warszawski” 1868, nr 210, s. 2–3.
– R – [Statkowski Julian], [Bez tytułu], „Kurier Warszawski” 1868, nr 220, s. 2.
– R – [Statkowski Julian], [Bez tytułu], „Kurier Warszawski” 1869, nr 214, s. 1.
– X – [Michaux Aleksander], [Bez tytułu], „Kurier Warszawski” 1868, nr 98, s. 2.
– δ –, [Bez tytułu], „Kurier Warszawski” 1868, nr 56, s. 1–2.
Other articles from the issue
28.06.2026
New releaseeconomics of care workJanusz Korczakyouth entrepreneurshipchildren’s economieseconomic educationErving GoffmanBolesław PrusJulian KaliszewskiContents
28.06.2026
New releaseeconomy of care workJanusz Korczakyouth entrepreneurshipchildren’s economieseconomic educationErving GoffmanBolesław PrusJulian KaliszewskiEconomics (for) children and young people – an introduction
28.06.2026
New release“Orphan’s Aid” Societycharitysocial assistanceJewish WarsaworphansJanusz KorczakStefania WilczyńskaThe 'Orphans’ Aid' Society in Warsaw – the Economics of Aid Work
Magdalena Pęzińska
Similar publications
08.06.2025
Polish philosophy of the 20th centuryPolish logiciansKazimierz TwardowskiLvov-Warsaw school of philosophyItalian culturereceptiontranslationPolish Philosophy of the 20th Century in Contemporary Italy: An Attempt at Synthesis
Francesco Coniglione
30.10.2025
Polish literaturenon-fictionreportageChinese translationreceptionPolish Non-Fiction in China: Discussion and Translations
Yue Duan
28.02.2025
Cnotliwi [The Virtuous]Eliza Orzeszkowareceptionreligionvirtueintertextual dialogueintertextualitysymbolinterpretative keycontext fieldAbout and Around Eliza Orzeszkowa’s Novel The Virtuous: Interpretative Keys and Contextual Fields
Dawid Maria Osiński
