Humanities Review
en
Humanities Review

Sprawczość przestrzeni i przestrzenie sprawczości. Antropologiczne uwagi na temat metodologii badania reformy rolnej

2023, 67, No. 4

Jan Szymborski

0009-0004-9167-3805

Warsaw University

DOI

10.31338/2657-599X.ph.2023-4.7

Publication date

11.04.2024

Publishing model

open access

License type

CC BY 4.0 Int.

Field

arts and humanities

Discipline

philosophy, history, archeology, linguistics, literary studies, culture and religion studies, arts studies, polish studies

Language of publication

Polish

Downloads

PDF 354 KB

Article

Number of views:175

Number of downloads:36

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

The aim of this article is to discuss the category of manor space in the context of the PKWN land reform in Poland inaugurated in 1944. The main point of reference is the research of Anna Wylegała (Był dwór, nie ma dworu. Reforma rolna w Polsce, 2022) and Andrzej Leder (Prześniona rewolucja. Ćwiczenia z logiki historycznej, 2014). In line with the actor-network theory (ANT), space will be conceptualized as a material condition of possibility, contributing to the portrayal of villagers’ attitudes towards the land reform. In this context, Wylegała’s findings will be criticized for their involuntary reconstruction of hegemonic discursive frameworks. Also Leder’s refusal to recognize the active participation of rural residents in the events of the reform will be problematized. The last part of the work focuses on the category of emancipation in relation to the new position of villagers in the social hierarchy. In this context, attention will be paid to certain actions that may have intentionally sought to remain unseen at political and social level.

Keywords:

Bibliography

Buczyńska-Garewicz Hanna, Miejsca, strony, okolice. Przyczynek do antropologii przestrzeni, Kraków: Wydawnictwo Universitas 2006.

Głowacka Maja, Szcześniak Magda, "Para śmiertelnych wrogów w jednej mentalności" - emocje w powojennych pamiętnikach osób awansujących, "Teksty Drugie" 2021, nr 4, s. 266-285.

https://doi.org/10.18318/td.2021.4.16

Jarosz Dariusz, Henryk Słabek (18 I 1928 - 20 IV 2020), "Kwartalnik Historyczny" 2020, nr 4, s. 995-1001.

Kolarzowa Romana, "Zamawianie Realnego". Konstruowanie tożsamości fantazmatycznej "narodu politycznego", "Teksty Drugie" 2015, nr 1, s. 84-95.

Koprowska Karolina, Okolica: wymiary postronności na wsi, "Teksty Drugie" 2018, nr 3, s. 347-360.

https://doi.org/10.18318/td.2018.3.24

Latour Bruno, Splatając na nowo to, co społeczne. Wprowadzenie do teorii aktora-sieci, przeł. Aleksandra Derra, Krzysztof Abriszewski, Kraków: Wydawnictwo Universitas 2010.

Leder Andrzej, Nienapisana epopeja. Kilka uwag o zapomnianym wyzwoleniu, "Teksty Drugie" 2016, nr 6, s. 226-232.

https://doi.org/10.18318/td.2016.6.12

Leder Andrzej, Prześniona rewolucja. Ćwiczenia z logiki historycznej, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2014.

Markiewka Tomasz, Bruno Latour i "koniec" postmodernizmu, "Diametros" 2012, nr 33, s. 101-119.

Nowak W. Andrzej, A czego nie ma, tego nie ma, "Czas Kultury" 2022, nr 4, https://czaskultury.pl/ artykul/a-czego-nie-ma-tego-nie-ma [dostęp 20.07.2023].

Palęcka Alicja, Teoria aktora-sieci jako ontologia dla socjologii wizualnej, "Przegląd Socjologii Jakościowej" 2014, nr 10, s. 6-17.

https://doi.org/10.18778/1733-8069.10.4.01

Pospiszyl Michał, Prześniona walka klas. Leder, Marks i mieszczańska rewolucja, "Praktyka Teoretyczna" 2013, nr 4, s. 205-215

https://doi.org/10.14746/prt.2013.4.10

Pospiszyl Michał, Zacieraj ślady!, "Mały Format" 2021, nr 4, http://malyformat.com/2021/07/zacieraj-slady/ [dostęp 20.07.2023].

"Przegląd Rolniczy" 1948, nr 1.

Rauszer Michał, Siła podporządkowanych, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2021.

https://doi.org/10.31338/uw.9788323547914

Scott C. James, Domination and the Arts of Resistance: Hidden Transcripts, New Haven-London: Yale University Press 1990.

Sendyka Roma, Pryzma - zrozumieć nie-miejsca pamięci (non-lieux de mémoire), "Teksty Drugie" 2013, nr 1/2, s. 323-344.

Słabek Henryk, Historia społeczna Polski Ludowej 1944-1970, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Historii Ruchu Robotniczego 1988.

Wylegała Anna, Był dwór, nie ma dworu. Reforma rolna w Polsce, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne 2022.

Wylegała Anna, Pamiętniki konkursowe oraz współczesne wywiady jako komplementarne źródła do badania chłopskiego doświadczenia reformy rolnej, "Kultura i Społeczeństwo" 2022, nr 2, s. 185-211.

https://doi.org/10.35757/KiS.2022.66.2.8

Zborowska Agata, Rzeczy i historie potencjalne na obrzeżach reformy rolnej, "Teksty Drugie" 2021, nr 5, s. 79-95.

https://doi.org/10.18318/td.2021.5.5

Ziemia dla chłopów!, "Polska Kronika Filmowa" 1945, nr 13, https://35mm.online/vod/kroniki/pol¬ska-kronika-filmowa-45-13 [dostęp 15.07.2023].

Similar publications