Szczeliny dla wolnomyślnych powiewów. Polskie taktyki przekładowe dzieł Johna Williama Drapera

Bolesław Prus 1847–1912. Kalendarz życia i twórczości, oprac. Krystyna Tokarzówna, Stanisław Fita, red. Zygmunt Szweykowski, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1969.

Borkowska Grażyna, Arystokratyczny liberalizm Aleksandra Świętochowskiego, „Teksty Drugie” 2001, nr 2, s. 101–113.

Brykalska Maria, Aleksander Świętochowski jako wydawca i redaktor „Prawdy” (1881–1900), „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego” 1972, nr 3, s. 343–392.

Brzozowski Stanisław, Legenda Młodej Polski. Studia o strukturze duszy kulturalnej, Kraków: Wydawnictwo Literackie 2001.

Draper Jan Wilhelm, Dzieje stosunku wiary do rozumu, przeł. Jan Karłowicz, Kraków: Drukarnia Narodowa 1903.

Draper John William, History of the Conflict Between Religion and Science, New York: D. Appleton and Company 1875.

Fita Stanisław, Pokolenie Szkoły Głównej, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1980.

Gosk Hanna, Tożsamościotwórcze aspekty polonistycznych studiów postzależnościowych, „Teksty Drugie” 2012, nr 3, s. 51–62.

Górecki Artur, Kościół katolicki w Królestwie Polskim po upadku powstania styczniowego, „Christianitas” 2018, nr 71–72, s. 103–136.

Hertz Karol, Przegląd literatury naukowej, „Przegląd Tygodniowy” 1882, nr 3, s. 38–41; nr 4, s. 55–57; nr 5, s. 72–73; nr 6, s. 84–85.

Hoesick Ferdynand, Powieść mojego życia (dom rodzicielski). Pamiętniki 1, Wrocław–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1959.

Janowski Maciej, Małżeństwo z rozsądku. Katolicyzm i nowoczesność w dziewiętnastowiecznej Europie, „Kwartalnik Historyczny” 2015, R. 122, nr 4, s. 657–699.

Karłowicz Jan, [recenzja] „Materializm współczesny” przez prof. Pawła Janeta..., „Ateneum” 1879, t. 2, z. 4, s. 179–184.

Karłowicz Jan, Polemika (Z powodu recenzji dzieła Drapera…), „Przegląd Tygodniowy” 1882, nr 10, s. 150.

Kasprowicz Jan, [Z Wrocławia] Wrocław, 10 sierpnia [1886], w: idem, Publicystyka, cz. 1, oprac. Roman Loth, Kraków: Wydawnictwo Literackie 2002, s. 117–131.

Korzon Tadeusz, Historycy pozytywiści: Buckle, Draper, Kolb. Studium krytyczne, „Biblioteka Warszawska” 1870, t. 3, s. 42–72.

Korzon Tadeusz, Odpowiedź na „Kilka słów” o przekładzie Drapera „Dziejów rozwoju Europy” dokonanym przez T. Korzona, „Gazeta Polska” 1872, nr 271, s. 2–3.

Kostecki Janusz, Carska cenzura zagraniczna wobec importu literatury religijnej w języku polskim w latach 1865–1904, w: Zalecenia i przestrogi lekturowe (XVI–XX wiek), red. Mariola Jarczykowa, Agnieszka Bajor, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2012, s. 134–144.

Kostecki Janusz, Trudny proces przenikania. Carska cenzura zagraniczna wobec importu publikacji w języku polskim w latach 1865–1904, Warszawa: Biblioteka Narodowa 2011.

Krzywicki Ludwik, Wspomnienia, t. 2, Warszawa: Czytelnik 1958.

Kutyło Łukasz, Teorie socjologiczne a religia. Między sekularyzacją a desekularyzacją, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2012.

Literatura a religia. Wyzwania epoki świeckiej, t. 1: Teorie i metody, red. Tomasz Garbol, Łukasz Tischner, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2020.

Mazan Bogdan, Interpretacja przepisów cenzuralnych oraz piśmiennictwa polskiego i obcego przez Warszawski Komitet Cenzury w okresie pozytywizmu, „Prace Polonistyczne” 1991/1992, t. 47, s. 129–165.

Mazan Bogdan, Interpretacja przepisów cenzuralnych oraz piśmiennictwa polskiego i obcego przez Warszawski Komitet Cenzury w okresie pozytywizmu. Syndrom „kawa z mlekiem”, w: Piśmiennictwo – systemy kontroli – obiegi alternatywne, t. 1, red. Janusz Kostecki, Alina Brodzka, Warszawa: Biblioteka Narodowa 1992, s. 298–312.

Niemirowski Adam, John Wiliam Draper, „Wiek” 1882, nr 89, s. 1–2.

Orzeszkowa Eliza, Listy zebrane, t. 3 i 4, oprac. Edmund Jankowski, Wrocław: Zakład im. Ossolińskich 1956.

Piast [Stanisław Szczepanowski], Dezynfekcja prądów europejskich, „Słowo Polskie” 1898, nr 40, przedr. w: Programy i dyskusje literackie okresu Młodej Polski, oprac. Maria Podraza-Kwiatkowska, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1973, s. 53–68.

Prussak Maria, Świat pod kontrolą, „Teksty Drugie” 1991, nr 6, s. 39–49.

Prussak Maria, Świat pod kontrolą. Wybór materiałów z archiwum cenzury rosyjskiej w Warszawie, wybór, przeł. i oprac. Maria Prussak, Warszawa: Wydawnictwo Krąg 1994.

Ramotowska Franciszka, Warszawskie Komitety Cenzury 1832–1915, w: Warszawa XIX wieku, z. 2, Warszawa: PWN 1971, s. 265–294.

Rozbiór krytyczny dzieła Wilhelma Drapera pod tytułem „Historia zatargu religii z nauką”, [przeł. Michał Nowodworski], Kraków: s.n. 1878.

Sienkiewicz Henryk, O naturalizmie w powieści. Dwa odczyty, w: Programy i dyskusje literackie okresu pozytywizmu, oprac. Janina Kulczycka-Saloni, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1985, s. 405–444.

Szreter Piotr, Rosyjska cenzura spraw duchowych wyznań obcych w drugiej połowie XIX i na początku XX w., w: Instytucje – publiczność – sytuacje lektury. Studia z historii czytelnictwa, red. Janusz Kostecki, Warszawa: Biblioteka Narodowa 1997, s. 124–142.

Świętochowski Aleksander, J.W. Draper, „Prawda” 1882, nr 4, s. 38–39.

Terdiman Richard, Discourse/Counter-Discourse. The Theory and Practice of Symbolic Resistance in Nineteenth-Century France, Ithaca–London: Cornell University Press 1985.

Tiffin Helen, Post-Colonial Literatures and Counter-Discourse, „Kunapipi” 1987, vol. 9, issue 3, s. 17–34.

Ungureanu James C., John W. Draper as Protestant Historian, https://jamescungureanu.com/2016/07/21/john-w-draper-as-protestant-historian/ [dostęp: 11.04.2023].

Ustawa o cenzurze i prasie, w: Teodor Paprocki, Podręcznik księgarski. Przewodnik praktyczny dla wydawców, księgarzy, pomocników i praktykantów księgarskich, Warszawa: Księgarnia Teodora Paprockiego i S-ki 1896, s. 453–492..

W.S., Kilka słów o przekładzie Drapera pt. „Dzieje umysłowego rozwoju” dokonanym przez T. Korzona, „Przyroda i Przemysł” 1872, nr 48, s. 577–578.

W.S., W obronie prawdy i moralności literackiej (z powodu odpowiedzi P. Korzona…), „Przyroda i Przemysł” 1872, nr 51, Dodatek nadzwyczajny, s. 617–620.

Wiśniowski Sygurd, Wspomnienie o Janie Wilhelmie Draperze, „Ateneum” 1882, t. 2, z. 3, s. 475–489.

Żmuda Ryszard, Działalność dydaktyczna i pisarska profesorów i wychowawców warszawskiej akademii duchownej 1837–1867, Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej 1979.

Życie i prace Jana Karłowicza (1836–1903). Książka zbiorowa, Warszawa: Skład Główny w Redakcji „Wisły” 1904.