2023, 67, No. 2


Publication date

11.10.2023

Publishing model

open access

License type


Field

Humanities

Discipline

archeology, philosophy, linguistics, history, culture and religion studies, arts studies, literary studies

Language of publication

Polish

Downloads

PDF 384 KB

Article

Number of views:87

Number of downloads:65

Crossref citations:0

Altmetric score:0


Abstract

Initiation Scenarios in Hanna Krzemieniecka’s "Fate. A Psychological Study" Examining the idea of initiation in Hanna Krzemieniecka’s novel Fatum. Studium psychologiczne [Fate. A Psychological Study], this paper aims to show how the Polish modernist writer uses this topos. I try to highlight the role of the occult in Polish literary modernism, noting that Krzemieniecka attempts to outline a scenario of difficult initiation characteristic of the modern world by using theosophical concepts and other esoteric tropes in an original way.

Bibliography

Bourdieu Pierre-Félix, Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, przeł. Piotr Biłos, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar 2006.

Chatterji Jagadish Chandra, Filozofia ezoteryczna Indii wedle Vedanty (Uttara Mimamsa), przeł. Hanna Krzemieniecka, Warszawa, druk L. Bilińskiego 1911.

Drętwica karku w Warszawie, „Nowości Ilustrowane” 1906, nr 24, s. 15–16.

Eliade Mircea, Inicjacje, obrzędy, stowarzyszenia tajemne, przeł. Krzysztof Kocjan, Kraków: Znak 1997.

Eliade Mircea, Tematy inicjacyjne w wielkich religiach, przeł. Józef Reczek, „Znak” 1984, nr 11–12, s. 1546–1571.

Eliade Mircea, W poszukiwaniu historii i znaczenia religii, przeł. Agnieszka Grzybek, Warszawa: Wydawnictwo KR 1997.

Van Gennep Arnold, Obrzędy przejścia Systematyczne studium ceremonii, przeł. Beata Biały, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 2006.

Gutowski Wojciech, Między inicjacją a nicością. Studia i szkice o literaturze modernizmu, Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego 2013.

Gutowski Wojciech, Nagie dusze i maski. O młodopolskich mitach miłości, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1997.

Krzemieniecka Hanna, Fatum. Studium psychologiczne, Warszawa: Nakładem Jana Fiszera 1904.

Lovecraft Howard Phillips, Zew Cthulu, w: idem, Zgroza w Dunwich i inne przerażające opowieści, tłum. Maciej Płaza, Poznań: Vesper 2012.

61 György Lukács, Teoria powieści. Esej historyczno-filozoficzny o wielkich formach idei, przeł. Jan Goślicki, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1968, s. 81.

Lubierzyński Feliks, Polska powieść teozoficzna, Kraków: „Głos Narodu” 1914, nr 98, s. 2; nr 99, s. 2.

Lukács György, Teoria powieści. Esej historyczno-filozoficzny o wielkich formach idei, przeł. Jan Goślicki, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1968.

Mazur Aneta, „Czytano je z zajęciem, a często ze wzruszeniem”. O zapomnianych powieściach Hanny Krzemienieckiej, „Wiek XIX” 2019, nr 12, z. 54, s. 107–128.

Moszczeńska Iza, Śp. Janina z Bobińskich Żyrkiewiczowa (Hanna Krzemieniecka), „Tygodnik Ilustrowany” 1930, nr 9, s. 173.

Nałkowski Wacław, Forpoczty ewolucji psychicznej i troglodyci, w: idem, Jednostka i ogół. Szkice i krytyki psycho-społeczne, Kraków: Nakładem Ursyna Czatowicza 1904, s. 35–90.

Pascal Théophile, Główne zarysy teozofii, przeł. Hanna Krzemieniecka, Warszawa: druk L. Bilińskiego, W. Maślankiewicza 1911.

Piasecka Ewa, „Dolina mroku”. Groza i niesamowitość w prozie polskiej lat 1890–1918, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego 2006.

Pochłódka Anna, Młodopolski romans popularny – kłopoty z teorią, „Przestrzenie Teorii” 2008, nr 9, s. 121–141.

https://doi.org/10.14746/pt.2008.9.10

Polskie tradycje ezoteryczne 1890–1939, t. 1: Teozofia i antropozofia, red. Monika Rzeczycka, Izabela Trzcińska, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego 2019.

Schuré Édouard, Ewolucja boska od Sfinksa do Chrystusa, przeł. Anna Leo-Rose, Warszawa: Wydawnictwo M. Arcta 1926.

Sierotwiński Stanisław, Krzemieniecka Hanna, w: Polski słownik biograficzny, t. 15, Wrocław: Polska Akademia Nauk 1970, s. 515–516.

Smolarski Mieczysław, Hanna Krzemieniecka: Dzieje myśli i twórczości, Warszawa: Drukarnia Artystyczna 1935.

Walewska Cecylia, Nad świeżą mogiłą śp. Janiny z Bobińskich Żyrkiewiczowej (Hanny Krzemienieckiej), „Kobieta Współczesna” 1930, nr 11, s. 13–14.

Wąsik Barbara, Przedmałżeńskie relacje kobieta – mężczyzna w wybranych powieściach polskich pisarek minorum gentium przełomu XIX i XX w., „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia” 2018, z. 16, s. 23–37.

https://doi.org/10.24917/20811861.16.2

Zieliński Jan, Dwie nieznane recenzje „Oziminy” Berenta, „Pamiętnik Literacki” 1979, z. 4, s. 263–270