Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Humanistyczny

„Szukajcie szczęścia we własnej kieszeni”. Modele młodzieżowej przedsiębiorczości w tygodniku „Nowa Wieś” w okresie Odwilży

2025, 69, Numer 4


Data publikacji

28.06.2026

Model publikowania

hybrydowy

Rodzaj licencji


Dziedzina

obszar nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo, archeologia, filozofia, historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, polonistyka, językoznawstwo

Język publikacji

Polski

Liczba wyświetleń:0

Liczba pobrań:0

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0


Abstrakt

In this article, I describe models of rural youth entrepreneurship in the People’s Republic of Poland – ways for saving, earning and spending, as well as positive and negative personal models. I discuss the issue of cooperatives, the availability of consumer goods or investments in leisure time, among others. The source material consists of journalistic articles and reports of press correspondents published in the weekly 'Nowa Wieś' in the years 1955–1957. In my work, I use the method of qualitative press analysis, referring to Antonina Kłoskowska’s theory of mass culture and Jean Baudrillard’s concept of consumer society.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

A niech cię cholera!, „Nowa Wieś” 1957, nr 41, s. 14.

A manna z nieba spaść nie chce…, „Nowa Wieś” 1957, nr 24, s. 15.

Bartnik Maria, Sprzedana wieś, „Nowa Wieś” 1957, nr 38, s. 2.

Baudrillard Jean, Społeczeństwo konsumpcyjne. Jego mity i struktury, przeł. Sławomir Królak, Warszawa: Wydawnictwo „Sic!” 2006.

Benedict Ruth, Wzory kultury, przeł. Jerzy Prokopiuk, Warszawa: Wydawnictwa Aletheia 2019.

Bukraba-Rylska Izabela, Polska wieś. W poszukiwaniu brakującego punktu widzenia, „Studia KPZK” 2011, nr 133, s. 67–87.

Chłopek Maciej, Bikiniarze. Pierwsza polska subkultura, Warszawa: Wydawnictwo Żak 2005.

Cwaniak, „Nowa Wieś” 1957, nr 43, s. 2.

Czapliński Przemysław, Plebejski, populistyczny, posthistoryczny. Formy polityczności sarmatyzmu masowego, „Teksty Drugie” 2015, nr 1, s. 21–45.

Czarnowski Stefan, Dzieła I. Studia z historii kultury, Warszawa: Wydawnictwo PWN 1956.

Czy jesteś dobrą gospodynią?, „Nowa Wieś” 1957, nr 21, s. 14.

D. Mieczysław, Pytań 1000 odpowiedzi, „Nowa Wieś” 1956, nr 24, s. 14.

Danielewski Ryszard, Agrodezerterzy, „Nowa Wieś” 1956, nr 4, s. 6–7.

Dmowski L. Ruszamy pełnym gazem, „Nowa Wieś” 1956, nr 27, s. 4.

Dobieszewski Adolf, Kolektywizacja wsi polskiej 1948–1956, Warszawa: Fundacja im. Kazimierza Kelles-Krauza, 1993.

Ewa, Jestem młoda – lubię nowość, „Nowa Wieś” 1957, nr 45, s. 1.

Fidelis Małgorzata, Czy jesteś nowoczesną dziewczyną? Młode Polki a kultura konsumpcyjna w latach 60., „Teksty Drugie” 2015, nr 2, s. 303–323.

Fidelis Małgorzata, Równouprawnienie czy konserwatywna nowoczesność? Kobiety pracujące, w: Katarzyna Stańczak-Wiślicz i in., Kobiety w Polsce 1945–1989: nowoczesność – komunizm, Kraków: Wydawnictwo Universitas 2020, s. 103–161.

Fleszerowa Edda, Z badań nad wzorem osobowym współczesnej młodzieży, „Psychologia Wychowawcza” 1963, nr 5, s. 403–413.

Golańska Krystyna, Mieszkaniowe kłopoty i… radości, „Nowa Wieś” 1956, nr 6, s. 11.

Gołębiowski Bronisław, Organizatorzy urbanizacji wsi, w: Awans pokolenia. Pamiętniki, wstęp Józef Chałasiński, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1964, s. 261–273.

Grzegorski Czesław, Pyrzyckie nowalijki, „Nowa Wieś” 1956, nr 4, s. 12–13.

Hryniewicz Janusz, Ruchliwość społeczna w Polsce w latach 1945–1958, „Przegląd Socjologiczny” 1985, nr 35, s. 97–111.

Jagiełło-Łysiowa Eugenia, Od chłopa do rolnika. Niektóre problemy młodzieży rolniczej w świetle materiałów konkursu na pamiętniki młodego pokolenia, „Wieś Współczesna” 1963, nr 6, s. 36–50.

Jarosz Dariusz, Obraz chłopa w krajowej publicystyce czasopiśmienniczej 1944–1959, Warszawa: Stowarzyszenie Redaktorów 1994.

Jaworska Justyna, Cywilizacja „Przekroju”. Misja obyczajowa w magazynie ilustrowanym, Warszawa: Wydawnictwa UW 2008.

Jaworska Justyna, Młodzież. Piękni dwudziestoletni, w: Obyczaje polskie. Wiek XX w krótkich hasłach, red. Małgorzata Szpakowska, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B. 2008.

Jeszcze w sprawie alimentów, „Nowa Wieś” 1957, nr 5, s. 15.

Kałwa Dobrochna, Post-Stalinist backlash in Poland, „CLIO, Women, Gender, History” nr 1, s. 151-160.

Kłoskowska Antonina, Modele społeczne i kultura masowa „Przegląd Socjologiczny” 1959, nr 2, s. 46–71.

Kochanowski Jerzy, Rewolucja międzypaździernikowa. Polska 1956–1957, Kraków: Znak Horyzont 2017.

Komunikat, „Nowa Wieś” 1956 nr 16, s. 15.

Koźniewski Kazimierz, Historia co tydzień. Szkice o tygodnikach społeczno-kulturalnych: 1950–1990, Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik, 1999.

Kto pojedzie „Dookoła Europy”, „Nowa Wieś” 1957, nr 25, s. 6.

Lekarze alarmują, „Nowa Wieś” 1957, nr 17, s. 6.

Leszczyński Adam, Skok w nowoczesność. Polityka wzrostu w krajach peryferyjnych 1943–1980, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2013.

Leszczyński Adam, Sprawy do załatwienia. Listy do „Po Prostu” 1955–1957, Warszawa: Wydawnictwo Trio 2000.

Lewandowska Janina, Losy kobiet, „Nowa Wieś” 1957, nr 21, s. 4.

Lewandowska Janina, On, ona, miłość i życie, „Nowa Wieś” 1956, nr 17, s. 2–3.

Lewandowska Janina, „Ta „zabawa” zbyt drogo kosztuje…, „Nowa Wieś” 1956, nr 6, s. 2–3.

Michalczyk Stanisław, Uwagi o analizie zawartości mediów, „Rocznik Prasoznawczy” 2009, nr 3, s. 95–109.

Możecie mieć krzewy, jakich jeszcze nikt w Waszej nie posiada, „Nowa Wieś” 1957, nr 11, s. 12.

My się na to nie zgadzamy, „Nowa Wieś” 1957, nr 41, s. 3.

Najgorsze, to te szczudła, „Nowa Wieś” 1957, nr 42, s. 15.

Nie przepraszać, „Nowa Wieś” 1957, nr 40, s. 1.

Niecierpliwym pod rozwagę, „Nowa Wieś” 1957, nr 36, s. 6.

Nowy rok u milionerów, „Nowa Wieś” 1956, nr 1, s. 1.

Ozonek Stanisław, Afera z obrazami, „Nowa Wieś” 1957, nr 15, s. 4.

Ozonek Stanisław, Wiano, „Nowa Wieś” 1956, nr 24, s. 12.

Pawełczyńska Anna, Tomaszewska Wanda, Urbanizacja kultury w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo PWN 1972.

Pleasures in Socialism. Leisure and Luxury in the Eastern Bloc, red. David Crowley i Susan E. Reid, Northwestern: Northwestern University Press 2012.

Przestępstwo i kara, „Nowa Wieś” nr 37, s. 6.

Pyzik Agata, Biedni, ale sexy: zderzenia kulturowe na wschodzie i zachodzie Europy, przeł. Miłosz Wojtyna, Gdańsk: Wydawnictwo w Podwórku 2018.

Rusinek Andrzej, Czytelnictwo czasopism młodzieżowych i jego wpływ na poglądy młodzieży, „Zeszyty Prasoznawcze” 1973, nr 3, s. 64–72.

Silverman David, Prowadzenie badań jakościowych, przeł. Joanna Ostrowska, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2008.

Stańczak-Wiślicz Katarzyna i in., Kobiety w Polsce 1945–1989: nowoczesność – komunizm, Kraków: Wydawnictwo Universitas 2020.

Szcześniak Magda, Poruszeni, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2023.

Szlendak Tomasz, Interpretacje kryzysu rodziny w socjologii. Między familijnym fundamentalizmem a rewolucją stylów życia, „Studia Socjologiczne” 2008 nr 4, s. 5–41.

Szpak Ewelina, Mentalność ludności wiejskiej w PRL. Studium zmian, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar 2013.

Tarnowska Małgorzata, Kierunek, któremu na imię nowoczesność. Socjalistyczna modernizacja w świetle pamiętników chłopskich w tomie ,,Ta ziemia jest nasza”, „Kultura i Społeczeństwo” 2022, nr 2, s. 163–183.

Tego nikt nie liczy, „Nowa Wieś” 1957, nr 16, s. 6.

Toeplitz Krzysztof Teodor, Mieszkańcy masowej wyobraźni, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1972.

Topp Izolda, Od przeżytku do zabytku. Szkic do obrazu kultury ludowej w PRL-u Nim będzie zapomniana. Szkice o kulturze PRL-u, red. Stefan Bednarek, Wrocław: Wydawnictwo UWr 1997, s. 123–141.

Tryfan Barbara, W obronie twórców ludowych, „Nowa Wieś” 1956, nr 34, s. 4–5.

Tylko dla dziewcząt, „Nowa Wieś” 1956, nr 22, s. 4.

Urban Jerzy, Pilna sprawa, „Nowa Wieś” 1956, nr 14, s. 3.

Uwaga czytelnicy, „Nowa Wieś” 1957, nr 14, s. 3.

Uwaga kluby Taneczno-Rozrywkowe, „Nowa Wieś” 1957, nr 5, s. 14.

Uwaga fotoamatorzy, „Nowa Wieś” 1957, nr 17, s. 14.

Władyka Wiesław, Lata 1956–1960, w: Czasopisma społeczno-kulturalne w okresie PRL, red. Urszula Jakubowska, Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN 2011.

Woźnicki K., Ożenić biedę z koniem, czy traktor z krową i dobrobytem? „Nowa Wieś”, 1957, nr 4, s. 11.

Wrona Franciszek, Sprawa nieobojętna, „Nowa Wieś” 1957, nr 10, s. 2.

Wytrwałość popłaca, „Nowa Wieś” 1957, nr 3, s. 15.

Z czym do gości, „Nowa Wieś” 1956, nr 31, s. 14.

Zdrowie ekonomiczne i zdrowie ludzkie, „Nowa Wieś” 1957, nr 19, s. 6.

Żochowski Tadeusz, Dyskutujemy u źródeł, „Nowa Wieś” 1956, nr 19, s. 2.

Żołędowski Michał, Przedsiębiorczość + lekarz, czyli o placówce wielce użytecznej, „Nowa Wieś” 1957, nr 29, s. 11.

Podobne publikacje