Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Humanistyczny

Stéphane Mallarmé i jego wiersze okolicznościowe: Rodzina Wrotnowskich

2025, 69, Numer 2

Jan Kaznowski

0000-0001-7381-162X

Uniwersytet Warszawski

Uniwersytet w Białymstoku

DOI

10.31338/2657-599X.ph.2025-2.8

Data publikacji

09.12.2025

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

nauki o sztuce, filozofia, literaturoznawstwo, archeologia, nauki o kulturze i religii, historia, językoznawstwo

Język publikacji

polski

Pliki do pobrania

PDF 404 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:88

Liczba pobrań:69

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

A considerable portion of Stéphane Mallarmé’s poetry belongs to the category of vers de circonstance (occasional verses). They include, among others, a series of quatrains called by the author 'Les Loisirs de la Poste'. Several of them were dedicated to a Polish family – Wrotnowski. The status, or the reputation, of this “genre” of Mallarmé’s work has been discussed by the critics, whose attitude towards them, as a legitimate part of the poet’s work, has not been unanimous. However, several aspects of Mallarmé’s aesthetics and formal experimentation present in these poems can speak in their favour as a part of the poet’s journey towards his ultimate ideal of poetry – The Book.

Słowa kluczowe:

Stéphane Mallarmé,Wrotnowski family,occasional poetry,vers de circonstance,Les Loisirs de la Poste,the Book,quatrain,poetics,form,aesthetics,rhythm,enjambement

Bibliografia

Blanchot Maurice, Przestrzeń literacka, przekład i posłowie do polskiego wydania Tomasz Falkowski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2016.

Bohac Barbara, Au coeur de l’arabesque spirituelle des „vers de circonstance”, w: eadem, Jouir partout ainsi qu’il sied. Mallarmé et l’esthétique du quotidien, Paris: Classiques Garnier 2012, s. 263–429.

Folkierski Władysław, Lęk poety przed książką, „Silva Rerum. Miesięcznik Towarzystwa Miłośników Książki w Krakowie” 1927, t. III, z. 2, s. 17–19.

Grojnowski Daniel, De Mallarmé à l’Art postal, „Poétique” 1994, nr 100, s. 427–434.

K., Wiadomości zagraniczne, „Kurier Warszawski” 16 IX 1898, s. 3.

Mallarmé Stéphane, Arthur Rimbaud, „The Chap-Book” 15.05.1896, nr 1, s. 8–17, https://babel.hathi¬trust.org/cgi/pt?id=uc1.32106019934576&seq=32 [dostęp 17.10.2025].

Mallarmé Stéphane, Correspondance, t. X: Novembre 1897–Septembre 1898, opr. Henri Mondor, Lloyd James Austin, Paris: Gallimard 1984.

Mallarmé Stéphane, Les Loisirs de la Poste, „The Chap-Book” 15.12.1894, nr 8, s. 111–115, https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.32106019934550&seq=125 [dostęp 27.09.2024].

Mallarmé Stéphane, OEuvres complètes, opr. Henri Mondor, G. Jean-Aubry, Paris: Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade 1974 [1945].

Mallarmé Stéphane, OEuvres complètes, t. I, opr. Bertrand Marchal, Paris: Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade 1998.Jan Kaznowski 146

Mallarmé Stéphane, Prozy różne, przekład i wybór Bogdan Baran, Warszawa: Fundacja Aletheia 2020.

Mallarmé Stéphane, Rzut kośćmi nigdy nie zniesie przypadku. Poemat, red. Katarzyna Bazarnik, Zenon Fajfer, przeł. Tomasz Różycki, wprowadzenie Michał Paweł Markowski, Kraków: Korporacja Ha!art 2005.

Mallarmé Stéphane, Vers de circonstance: avec des inédits, przedm. Yves Bonnefoy, opr. Bertrand Marchal, Paris: Gallimard, Poésie 1996.

Mallarmé Stéphane, Vers de circonstance, avec un quatrain autographe, Paris: Éditions de la Nouvelle Revue Française 1920.

Mallarmé Stéphane, Wybór poezji, red. i wstęp Adam Ważyk, Warszawa: Państwowy Instytut Wydaw¬niczy 1980.

Meillassoux Quentin, Liczba i syrena: rozszyfrowanie „Rzutu kości” Stéphane’a Mallarmégo, przeł. Piotr Herbich, Warszawa: Fundacja Augusta Hrabiego Cieszkowskiego 2019.

Mondor Henri, Jean-Aubry G., Les Loisirs de la Poste, w: Stéphane Mallarmé, OEuvres complètes, opr. Henri Mondor, G. Jean-Aubry, Paris: Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade 1974 [1945], s. 1503–1507.

Naliwajek Zbigniew, Autour d’un quatrain de Stéphane Mallarmé: quelques notes sur Gabrielle Wrotnowska, w: Histoire et critique littéraires en mouvement. Mélanges offerts à Henryk Chudak, red. Wiesław Kroker, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 1994, s. 294–303.

Naliwajek Zbigniew, Mallarmé w Polsce (1887–1918), w: Symbolizm francuski i Młoda Polska: studia i materiały, red. Henryk Chudak, Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Instytut Romanistyki 1994, s. 107–123.

Opiela-Mrozik Anna, Mallarmé et les paradoxes de la vanité, „Quêtes littéraires” 2018, nr 8, s. 116–128.

Opiela-Mrozik Anna, Od Baudelaire’a do Mallarmégo. W poszukiwaniu ideału muzyczności, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2019, 1 (52), s. 275–289.

Opiela-Mrozik Anna, Poetyka muzyczności według Mallarmégo, „Acta Philologica” 2014, nr 45, s. 157–164.

Oster Daniel, Ce que je pourrais dire de Stéphane Mallarmé, w: Mallarmé ou l’obscurité lumineuse, red. Bertrand Marchal, Jean-Luc Steinmetz, Paris: Hermann 1999, s. 5–22.

Pearson Roger, Mallarmé and Circumstance: The Translation of Silence, Oxford: Oxford University Press 2004.

Rimbaud Arthur, Lettre à Paul Demeny du 15 mai 1871, w: idem, Poésies complètes, opr. Pierre Brunel, Paris: Le Livre de Poche 1998.

Różycki Tomasz, Kilka słów po przekładzie, w: Stéphane Mallarmé, Rzut kośćmi nigdy nie zniesie przypadku. Poemat, red. Katarzyna Bazarnik, Zenon Fajfer, przeł. Tomasz Różycki, wprowadzenie Michał Paweł Markowski, Kraków: Korporacja Ha!art 2005, s. 117–118.

Rudziński Władysław, Juliusz Wrotnowski i rodzina w świetle dokumentów, Warszawa: Wyd. własne 2006.

Rudziński Władysław, Koligacje śląskie na tle historii rodziny Rudzińskich / Schlesische Verwandt-schaften in der Geschichte des von Rudziński-Geschlechtes, Warszawa: Wydawnictwo DiG 1995.

Sécardin Olivier, Mallarmé et la poétique de l’hybridité, „Quêtes littéraires” 2016, nr 6, s. 35–45.

Śniedziewski Piotr, Mallarmé – Norwid: milczenie i poetycki modernizm we Francji oraz w Polsce, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM 2008.

Trznadel Jacek, Płomień obdarzony rozumem. Poezja w poezji i poza poezją. Eseje, Warszawa: Czytelnik 1978.

Ze świata, „Kurier Warszawski” 14 IX 1898, s. 4.

Żurowski Maciej, Les poèmes hermétiques de Stéphane Mallarmé: essais d’interprétation, Warszawa: Seminaria Języków i Literatur Romańskich Uniwersytetu Warszawskiego 1947.