Zapomniany romantyk versus współczesne wydania jego utworów – przypadek Tomasza Olizarowskiego
2022, 66, Numer 1
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Klasyfikacja
Język publikacji
Abstrakt
In this article, I point out the flaws in recent editions of Tomasz Olizarowski’s works – starting from careless proofreading through not including printing mistakes from the first edition and ending with deliberate text deformation. All these factors affect the perception of every piece – its interpretation and the author’s workshop. However, most researchers who deal with the poet’s works sporadically, contextually and without a thorough examination of his entire legacy often reach for a random text source, many times without even being aware of the whole set of texts or the imperfections of existing editions. Discussing the situation of Olizarowski’s literary heritage leads us to reflect on the (analogous) case of the legacy of many other authors once deemed as “minorum gentium” and now almost completely forgotten.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Bachórz Józef, W cieniu wieszczów, w: Zapomniane wielkości romantyzmu. Pokłosie sesji, red. Zofia Trojanowiczowa, Zbigniew Przychodniak, Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk 1995, s. 9–23.
Bibliografia literatury polskiej „Nowy Korbut”, t. 8: Romantyzm. Hasła osobowe: K–O, oprac. Zespół pod kierownictwem Irminy Śliwińskiej i Stanisława Stupkiewicza, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1969.
Borowy Wacław, Romantyzm polski w Bibliotece Narodowej, w: Almanach Biblioteki Narodowej (w dziesięciolecie wydawnictwa: 1919–1929), Kraków: Nakładem Krakowskiej Spółki Wydawniczej 1929, s. 48–59.
Burtynikas W. [Rozrażewski Władysław], Tomasz August Olizarowski, „Nowiny” 1879, nr 168, s. 2.
Burzka-Janik Małgorzata, Estetyczne nowatorstwo poematów Tomasza Augusta Olizarowskiego – od „Zaweruchy” do „Car-dziewicy”, „Bibliotekarz Podlaski” 2015, nr 2, s. 79–97.
Burzka-Janik Małgorzata, Na ujbackim stepie… Kreacje Tatarów w poematach Tomasza Augusta Olizarowskiego, w: Wschód muzułmański w literaturze polskiej. Idee i obrazy, red. Grzegorz Czerwiński, Artur Konopacki, Białystok: Alter Studio 2016, s. 115–131.
Chmielowski Piotr, Historia literatury polskiej, t. 5, z przedmową Bronisława Chlebowskiego, Warszawa: Drukarnia A.T. Jezierskiego 1900.
Ciechanowicz Jan, Tomasz August Olizarowski, w: idem, Myśl i czyn, Mołodeczno: [s.n.] 2001, s. 41–49.
Dembowski Edward, Pisma, red. Anna Śladkowska, Maria Żmigrodzka, t. 5: Posłowia, przypisy, skorowidze, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1955.
Dzieła Tomasza Olizarowskiego. Tomów trzy. We Wrocławiu, nakładem Zygmunta Schlettera, 1852, „Przegląd Poznański” 1853, t. 16, s. 245–269.
Giller Agaton, Tomasz Olizarowski. Wspomnienie, Lwów: Nakładem Drukarni Gazety Narodowej 1879.
Gomulicki Juliusz W[iktor], Tomasz August Olizarowski (1811–1879), w: Księga wierszy polskich XIX wieku, t. 1, ułożył Julian Tuwim, oprac. i wstępem opatrzył Juliusz W[iktor] Gomulicki, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1954, s. 412–422.
„Gwiazda”. Kalendarz petersburski premiowy, ilustrowany, literacki, społeczny i informacyjny na rok zwyczajny 1881 (rok pierwszy), red. Henryk Gliński, St. Petersburg: Nakładem Księgarni Józefa Ungra 1881.
Księga sonetów poetów polskich, wybrał i ułożył Antoni Lange, Warszawa: Nakładem Michała Arcta 1899.
Linde Samuel Bogumił, Słownik języka polskiego, t. 5, wyd. 2, Lwów: W Drukarni Zakładu Ossolińskich 1859.
Ławski Jarosław, Tomasz August Olizarowski – czarny romantyzm jako metafora losu pisarza, w: idem, Śmierć wszystko zmiecie. Studia o czarnym romantyzmie (II), Gdańsk: Fundacja Terytoria Książki 2020, s. 101–117.
Nehring Władysław, Kurs literatury polskiej dla użytku szkół, Poznań: Nakład i własność Jana Konstantego Żupańskiego 1866.
Norwid Cyprian, [Tomasz August Olizarowski], w: idem, Pisma wszystkie, t. 6: Proza, cz. 1, zebrał, tekst ustalił, wstępem i uwagami krytycznymi opatrzył Juliusz Wiktor Gomulicki, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1971, s. 260–261.
Nowacki Albert, Wiersze Tomasza Augusta Olizarowskiego (Ze zbiorów Ukraińskiej Biblioteki Narodowej im. Wołodymyra Wernadskiego w Kijowie), „Teka Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych” 2018, s. 53–66. https://doi.org/10.31743/teka.5705
Nowicka Elżbieta, Dwa wiersze o słowiku: Adam Mickiewicz i Bohdan Zaleski, „Pamiętnik Literacki” 1992, nr 3, s. 45–60.
Olbromski Mariusz, Dialog Dwóch Kultur 2018, czyli: Słowacki, Franko, Rej, Herbert, Iwaszkiewicz, Pawłyczko, „Dialog Dwóch Kultur” 2018, z. 1.
Olizaroski [!] Tomasz August, Exercycije poetyckie, Londyn: W drukarni S. Milewskiego 1839.
Olizarowski Tomasz, list do Stanisława Egberta Koźmiana z 28 XII 1851 roku – rękopis ze zbiorów Biblioteki PAU i PAN w Krakowie (sygn. 2210, t. 11, k. 45).
Olizarowski Tomasz August, Poematy, z autografów i pierwodruków oprac., wstępem poprzedziła Małgorzata Burzka-Janik, red. Małgorzata Burzka-Janik, Jarosław Ławski, Białystok: Wydawnictwo Alter Studio 2014.
Olizarowski Tomasz August, Śnielki, Biblioteka Poezji pod red. B. Drozdowskiego, Warszawa: Interart 1995.
Olizarowski Tomasz August, Zawerucha. Bruno: Poematy, wybór i oprac. tekstu Maria Borzęcka, Kraków: Universitas 2003.
Piotrowski Wojciech, Życie umysłowe Krzemieńca w latach 1805–1832, Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie 2005. „Poezja” 1983, nr 11–12.
Role Ludwika Solskiego. Zestawienia, oprac. Jerzy Got, Wrocław: Zakład imienia Ossolińskich 1955.
Rudkowska Magdalena, Tomasza Augusta Olizarowskiego szansa na dramat narodowy, „Teksty Drugie” 1998, nr 5, s. 125–136.
Skoczylas Agnieszka, Zawierucha z „Zaweruchą” T.A. Olizarowskiego (o powinnościach edytora), w: Z warsztatu edytora dzieł romantyków, red. Magdalena Bizior-Dombrowska, Marcin Lutomierski, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2008, s. 195–212.
Słownik języka polskiego, red. Witold Doroszewski, https://sjp.pwn.pl/doroszewski.html.
Sonet polski. Wybór tekstów, wstępem i objaśnieniami zaopatrzył Władysław Folkierski, Kraków: Nakładem Krakowskiej Spółki Wydawniczej 1925.
Wiek XIX. Sto lat myśli polskiej. Życiorysy, streszczenia, wyjątki, t. 6, red. Bronisław Chlebowski i in., Warszawa: Nakład Gebethnera i Wolffa 1911.
Wokół Krasińskiego, red. Małgorzata Sokalska, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2012.
Żebrowski Jan, Szkoła polska w Paryżu ośrodkiem wychowania narodowego i patriotycznego, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Rocznik Polsko-Ukraiński” 2014, t. 16, s. 405–422. https://doi.org/10.16926/rpu.2014.16.26