Karola Čapka zabawa w „kryminałki”. (O genezie i budowie Opowieści z różnych kieszeni)
2019, 63, Numer 4
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 297 KB
Liczba wyświetleń:153
Liczba pobrań:15
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
The author attempts to define the genological structure of Stories from a Pocket and Stories from Another Pocket by Karel Čapek. The analysis of titles and content of stories leads to the conclusion that in search of a way to disseminate culture, to create popular literature, however with high artistic values, by applying his own invention the Czech author went far beyond mere replication of detective and criminal novel patterns commonly used in Euro-Atlantic culture. His ingenuity in the “genre instrumentation” of these short detective and criminal stories was remarkable and produced great results.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Baczyński Stanisław, Powieść kryminalna, Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Literacko-Naukowe 1932.
Barańczak Stanisław, Polska powieść milicyjna. Dominacja funkcji perswazyjnej a problemy gatunkowe, w: W kręgu literatury Polski Ludowej, red. Marian Stępień, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1975.
Buriánek František, Čapkovské variace (Eseje o Karlu Čapkovi a o literatuře), Praha: Československý Spisovatel 1984.
Buriánek František, Karel Čapek, Praha: Československý Spisovatel 1978.
Buriánek František, wstęp w: Karel Čapek, Povídky a drobné prózy, Praha: Naše vojsko 1955.
Caillois Roger, Powieść kryminalna, w: idem, Odpowiedzialność a styl. Eseje, Warszawa: PIW 1967.
Čapek Karel, Holmesiana čili O detektivkách, w: Marsyaš, Spisy, díl XIII., Praha: Československý Spisovatel 1984.
Čapek Karel, O umění a kultuře III, Spisy, díl XIX., Praha: Československý Spisovatel 1986.
Čapek Karel, Povídky z jedné kapsy, Povídky z druhé kapsy, 1929.
Cegielski Tadeusz, Detektyw w krainie cudów. Powieść kryminalna i narodziny nowoczesności, Warszawa: Wydawnictwo WAB 2015.
Chesterton Gilbert Keith, Obrona niedorzeczności, przekory, romansu brukowego i innych rzeczy wzgardzonych, przeł. Stanisław Baczyński, Warszawa: Rój 1927.
Cieślikowska Teresa, Struktura powieści krymianalnej wobec współczesnego powieściopisarstwa eksperymentalnego, w: O współczesnej kulturze literackiej I, Wrocław: Ossolineum 1973.
Cigánek Jan, Umění detektivky. O smyslu a povaze detektivky, Praha: Státní nakladatelství krásné literatury a umění 1962.
Danek Danuta, O tytule utworu literackiego, „Pamiętnik Literacki” 1972, z. 4.
Freeman Austin, The Art of the Detective Story, 1924.
Frynta Emanuel, Náčrt základu Hrabalovy prózy, w: Bohumil Hrabal, Automat Svět, Praha: Mladá fronta 1966.
Gawarecka Anna, Margines i centrum. Obecność form kultury popularnej w literaturze czeskiej dwudziestolecia międzywojennego, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza 2012.
Gesch Der Kriminalroman. Zur Theorie und ichte einer Gattung, Herausgegeben Jochen von Vogt, München: W. Fink 1971.
Głowiński Michał, Gry powieściowe, Warszawa: PWN 1973.
Hájek Jiří, posłowie w: Karel Čapek, Povídky z jedné kapsy, Povídky z druhé kapsy, Praha: Československý Spisovatel 1955.
Hájková Alena, Humor v próze Vladislava Vančury, Praha: Academia 1972.
Hájková Alena, Nejen o humoru (soubor studií), Praha: Československý Spisovatel 1984.
Hrabák Josef, K morfologii současné prózy, Brno: Nakladatelství Blok 1969.
Hrabák Josef, Napínavá četba pod lupou, Praha: Československý Spisovatel 1986.
Janáčková Jaroslava, Romaneto v české próze 19. století, Praha 1975.
Janáčková Jaroslava, Uvažování nad 141 soudničkami, „Česká literatura” 1969, č. 5.
Janaszek-Ivaničková Halina, Karol Čapek, Warszawa: Czytelnik 1986.
Janaszek-Ivaničková Halina, Karol Čapek czyli Dramat humanisty, Warszawa: Wiedza Powszechna 1962.
Jolles André, Einfache Formen, Halle: Niemeyer 1929.
Kański Leslaw, Próba teorii powieści kryminalnej, w: Litteraria IV, Wrocław: Ossolineum 1972.
Kardyni-Pelikánová Krystyna, „Hospodská historka” jako gatunek i tworzywo literackie, „Pamiętnik Słowiański” 1983.
Kardyni-Pelikánová Krystyna, Między mimetyzmem a szyfrem tajemnicy: czeskiego romanetta strategie narracyjne, w: Realizm magiczny. Teoria i realizacje artystyczne, red. Johann Biedermann, Grzegorz Gazda, Irena Hübner, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2007.
Kardyni-Pelikanova Krystyna, Tożsamość narodowa, terytorialna, kulturowa czy historyczna? (O czeskich gatunkach literackich), w: eadem, „Čechy krásné, Čechy mé...” Czeska i polska literatura we wzajemnych interakcjach, Brno: Masarykova univerzita 2017.
Kardyni-Pelikánová Krystyna, Utopie i antyutopie w literaturze czeskiej, „Prace Polonistyczne” 1975, t. 31.
Klíma Ivan, Karel Čapek, Praha: Československý Spisovatel 1962.
Kožmín Zdeněk, Umění stylu. Úloha jazyka v současné próze, Praha: Československý Spisovatel 1967.
Králík Oldřich, První řada v díle Karla Čapka, Ostrava: Profil 1972.
Krejčí Karel, Droga życia i twórczości Karola Čapka, „Pamiętnik Słowiański” 1970, nr 20.
Kuligowska Halina, „Detektywistyczne” opowiadania Karela Čapka a wzory literatury popularnej (Z problemów nowelistyki czeskiej lat dwudziestych), w: Z problemów współczesnych języków i literatur słowiańskich. Materiały z Konferencji Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Karola dla uczczenia trzydziestolecia PRL i trzydziestej rocznicy wyzwolenia Czechosłowacji, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 1976.
Lasić Stanko, Poetyka powieści kryminalnej. Próba analizy strukturalnej, przeł. Magdalena Petryńska, Warszawa: PIW 1976.
Malá encyklopedie českého humoru, napsal a sestavil Radko Pytlík, Praha: Československý Spisovatel 1982.
Martuszewska Anna, Niektóre właściwości struktury polskiej współczesnej powieści kryminalnej, w: Formy literatury popularnej, red. Aleksandra Okopień-Sławińska, Wrocław: Ossolineum 1973.
Matuška Alexandr, Člověk proti zkáze. Pokus o Karla Čapka, Praha: Československý Spisovatel 1963.
Meriggi Bruno, L’ Umanità di Karel Čapek, „Pamiętnik Słowiański” 1970, nr 20.
Messac Régis, Le „Detective novel” et l’influence de la pensée scientfique, Paris: Encrage 1929.
Mukařovský Jan, Dvě knihy povídek o hledání pravdy a spravedlnosti, w: Karel Čapek, Povídky z jedné kapsy, Povídky z druhé kapsy, Praha: Státní nakladatelství krásné literatury a umění 1964.
Mukařovsky Jan, K otázce individuálního slohu v literatuře, „Česká literatura” 1958, č. 3.
Mukařovský Jan, Vývoj Čapkovy prózy; Próza K. Čapka jako lyrická melodie a dialog; Významová výstavba a kompoziční osnova epiky Karla Čapka – studie z let 1934–1939, przedruk w: idem, Studie z poetiky, Praha: Odeon 1982.
Nikolskij Sergej V., Fantastika a satira v díle Karla Čapka, Praha: Československý Spisovatel 1978.
Opelík Jiří, Povídka v románových časech, „Česká literatura” 1970, č. 1.
Opelík Jiří, Vypravěč ve vývoji české prózy třicátých let, „Česká literatura” 1968, č. 3.
Přidal Antonín, K proměnám detektivky u G. K. Chestertona a K. Čapka, w: Jubilejní ročenka Kruhu moderních filologů při ČSAV, Praha 1986, s. 53.
Revzin Grigorij Isaakovicz, K semiotičeskomu analizu dětěktivov. Na primere romanov Agaty Kristi, w: Programma i tězisy dokladov v letněj škole po vtoričnym modělirujušččim sistěmam, red. Jurij M. Lotman, Tartu 1964.
Sirovátka Oldřich, K vývoji folklórních žánrů, Sborník prací filozofické fakulty brněnské univerzity D 27, 1980.
Škvorecký Josef, Nápady čtenáře detektivek, Praha: Československý Spisovatel 1967.
Skwarczyńska Stefania, Szczególny typ instrumentacji rodzajowej utworu literackiego (Le Rêve Emila Zoli, La Jalousie Alaina Robbe-Gilleta), w: eadem, Wokół teatru i literatury, Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax 1970.
Strohsová Eva, Karel Čapek. Monografická kapitola z připravovaného 4. Dílu Dějin české literatury, „Česká literatura” 1968.
Winczer Pavol, LiteratГєra v hДѕadani ДЌitateДѕa. 20. roky: Karel ДЊapek, llja Erenburg, Bratislava: Veda 2014.
Winczer Pavol, Prenikanie forem konzumnej literatúry do „vysokej” literatúry v umeleckej proze po druhej svetovej vijne (Autorova strategia voči citateľovi), „Slavia” 1978, č. 1.
Zimand. Roman, Kilka prac o „złej” literaturze, „Pamiętnik Literacki” 1963, z. 4.
Zimand Roman, „Uznanie” i „nobilitacja” literatury kryminalnej, „Kultura i Społeczeństwo” VII, 1963, nr 2.
Inne artykuły z tego numeru
Spis treści/Contents
- RhetoricTheory of artDiderotFrench literature
Le rôle créateur de la memoria rhétorique dans la théorie des arts à l’époque des Lumières
- occupied Warsawurbanization of natureruralization of the citymodernizing the city
Między ruralizacją miasta i „urbanizacją przyrody”. Historia środowiskowa okupowanej Warszawy
Podobne publikacje
Spis treści/Contents
- RhetoricTheory of artDiderotFrench literature
Le rôle créateur de la memoria rhétorique dans la théorie des arts à l’époque des Lumières
- occupied Warsawurbanization of natureruralization of the citymodernizing the city
Między ruralizacją miasta i „urbanizacją przyrody”. Historia środowiskowa okupowanej Warszawy