Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Humanistyczny

Między ruralizacją miasta i „urbanizacją przyrody”. Historia środowiskowa okupowanej Warszawy

2019, 63, Numer 4

Karolina Wróbel-Bardzik

0000-0002-6395-9118

DOI

10.5604/01.3001.0013.7281

Data publikacji

15.01.2020

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

obszar nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo, archeologia, filozofia, historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, polonistyka, językoznawstwo

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 251 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:229

Liczba pobrań:47

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The paper attempts to answer the question about the place of plants and urban greenery in Warsaw during the occupation and post-war period. The theoretical framework is determined by the environmental history of the war. The author describes ruralization of Warsaw during the occupation, and the fate of trees in urban forests and gardens and parks, which became depleted or destroyed as a result of the war and overexploitation. These spaces are called by Chris Pearson as “scarred landscapes”. An important point of reference is the pre-war and post-war vision of modernizing the city, in which plants occupy an important place in the spatial planning sphere. Moreover, the paper discusses the phenomenon of “urbanization of nature”, determining in this period of what belongs to the accepted sphere of “nature” in urban space.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Adamczewski Stanisław, Rzut oka na zmiany w faunie Warszawy i okolic wywołane przez wojnę, „Polskie Pismo Entomologiczne” 1939–1948, t. 18, z. 1–4.

Atkins Peter, Animal Wastes and Nuisances in Nineteenth-Century London, w: Animal Cities: Beastly Urban History, red. Peter Atkins, Farhnam: Ashgate 2012.

Bakke Monika, Florofilia jest legalna, „Czas Kultury” 2008, nr 5.

Brantz Dorothee, Dumpelman Sonja, Introduction, w: eidem, Greenning the City. Urban Landscapes in the Twentieth Century, Charlottesville: University of Virginia Press 2011.

Brzostek Błażej, Paryże Innej Europy. Warszawa i Bukareszt, XIX i XX wiek, Warszawa: Wydawnictwo WAB 2015.

Budzyński Bernard, Zarys historii instrumentalnych obserwacji pogody w Warszawie, „Kronika Warszawy” 2016, nr 2.

Closmann Charles E., Introduction. Landscapes of Peace, Environments of War, w: War and the Environment: Military Destruction in the Modern Age, red. Charles E. Closmann, College Station: Texas A&M University Press 2009.

Czekając na Odbudowę. Warszawa 1945–1950 w obiektywie Karola Pęcherskiego, oprac. tekstu Jerzy S. Majewski, wybór zdjęć Joanna Lang, Warszawa: Muzeum Powstania Warszawskiego 2016.

Diefendorf Jeffry M., Wartime Destruction and the Postwar Cityscape, w: War and the Environment: Military Destruction in the Modern Age, red. Charles E. Closmann, College Station: Texas A&M University Press 2009.

Ferry Luc, Ekologia nazistowska: ustawy z listopada 1933, lipca 1934 i czerwca 1935 roku, w: idem, Nowy ład ekologiczny. Drzewo, zwierzę i człowiek, przeł. Hanna Miś, Andrzej Miś, Warszawa: Centrum Uniwersalizmu 1995.

Górski Jan, Warszawa w latach 1944–1949. Odbudowa, Warszawa: PIW 1990.

Hamblin Jacob Darwin, Environmental Dimensions of World War II, w: A Companion to World War II, red. Thomas W. Zeiler, Daniel M. DuBois, Malden, Mass.: Wiley-Blackwell 2013.

Kobendza Roman, Roślinność ruderalna na gruzach miast polskich, w: Sprawozdania z posiedzeń Wydziału IV Nauk Biologicznych Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, t. 42, 1949, Warszawa: Towarzystwo Naukowe Warszawskie 1952.

Kulczyńska Wanda, Ochrona przyrody podczas okupacji niemieckiej w latach 1939–1945, „Wszechświat. Pismo Przyrodnicze” 1945, z. 1.

Las Kabaty, Lasy Miejskie Warszawa, https://www.cepl.waw.pl/index.php/nasze-miejsca/las-kabaty [dostęp: 21.03.2018].

Leśniakowska Marta, wypowiedź, w: Zburzone marzenia. Warszawskie plany zatrzymane przez niemiecką inwazję, https://www.youtube.com/watch?v=CYt66W3qxzU [dostęp: 20.03.2018].

Luniak Maciej, Ptaki Warszawy, Warszawa: Nasza Księgarnia 1974.

Michalec Beata, „Warszawa w kwiatach i zieleni” w latach 1935–1939, „Kronika Warszawy” 2017, nr 1.

Nie niszczcie resztek miejskich drzew!, „Życie Warszawy” 1945, nr 310.

Pearson Chris, Scarred Landscapes. War and Nature in Vichy France, Basingstoke: Palgrave Macmillan 2008.

Porządkowanie ulic, „Kurier Warszawski” 1939, nr 198.

Schmidt Hans, Opinia o planie generalnym Warszawy, Warszawa 1946, http://bcpw.bg.pw.edu.pl/ dlibra/pubindex?startstr=O&dirids=27 [dostęp: 22.03.2018].

Sebald Wienfried G., Wojna powietrzna i literatura, przeł. Małgorzata Łukasiewicz, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B 2012, s. 51.

Sudnik-Wójcikowska Barbara, Flora miasta – chaos i przypadek czy prawidłowości w różnorodności?, „Kosmos” 2002, t. 51, nr 2.

Sukopp Herbert, On the Early History of Urban Ecology in Europe, w: Urban Ecology. An International Perspective on the Interaction Between Humans and Nature, red. John M. Marzluff, Eric Shulenberger, Wilfried Endlicher i in., Springer Science+Business Media, LLC 2008.

Swyngedouw Erik, Kaika Maria, The Environment of the City... or the Urbanization of Nature, w: A Companion to the City, red. Gary Bridge, Sophie Watson, Malden: Blackwell Publishers 2003.

Szarota Tomasz, Okupowanej Warszawy dzień powszedni, Warszawa: Czytelnik 2010.

Trudności z ruchem kołowym w stolicy, „Kurier Warszawski” 1939, nr 214.

Trybuś Jarosław, Warszawa z ruin powstała, rozm. przep. Krzysztof Pilawski, https://www.tygodnik przeglad.pl/warszawa-ruin-powstala-0/ [dostęp: 20.03.2018].

Wodziczko Adam, Ochrona przyrody wczoraj, dziś i jutro, „Ochrona przyrody. Organ Państwowy Rady Ochrony Przyrody” 1936, R. 16.

Wyka Kazimierz, Gospodarka wyłączona, w: idem, Życie na niby, Kraków: Universitas 2011.

Wyka Kazimierz, Miecz Syreny, w: idem, Życie na niby, Kraków: Universitas 2011.

Zaprutko-Janicka Aleksandra, Okupacja od kuchni. Kobieca sztuka przetrwania, Kraków: Ciekawostki historyczne 2015.

Ziobrowski Stanisław, Mały ogródek warzywny, Kraków: Rada Główna Opiekuńcza 1941 (seria „Radź Sam Sobie” nr 21/22).

Podobne publikacje