Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Humanistyczny

Korpusy chronologiczne i leksykalne szeregi czasowe jako narzędzia wykrywania słów kluczy i neosemantyzmów. Konceptualizacja czasu w korpusach chronologicznych

2016, 60, Numer 3

DOI

-

Data publikacji

01.09.2016

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji


Dziedzina

obszar nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo, archeologia, filozofia, historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, polonistyka, językoznawstwo

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 346 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:183

Liczba pobrań:18

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0


Abstrakt

The article discusses the definition of chronological corpora and lexical series generated thanks to them; moreover, it describes various conceptualizations of categories of time in corpus studies. Chronological corpora are defined in opposition to general and historical corpora. Time is presented in structural perspective (continuity, circularity), anthropological perspective (astronomical, cultural, political, civilizational time) and methodological perspective (models of time series analysis). Taking into account specificity of lexical and statistical data, a model of anomaly (catastrophe) expressed in sudden increase or decrease of lexeme frequency has been added to used models of sequential phenomena (linear trend, periodic oscillations and random variations). Basing on the analysis of lexical series, the method of automatic identification of potential keywords (they follow a model of anomaly) and neosemantisms (they follow a seriously disturbed model of a steady trend).

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Augustyn (św.) (1987), Wyznania. Przełożył, opatrzył posłowiem i kalendarium Zygmunt Kubiak.

Warszawa: Pax.

Babik Wiesław (2010), Słowa kluczowe. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Bojar Bożenna (red.) (2002), Słownik encyklopedyczny informacji, języków i systemów informacyjno--wyszukiwawczych. Warszawa: Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.

Borin Lars, Forsberg Markus, Roxendal Johan (2012), Korp – the corpus infrastructure of Språkbanken.

Proceedings of LREC 2012. Istanbul: ELRA, 474–478.

Borowiec Piotr (2013), Czas polityczny po rewolucji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Braudel Fernand (1958), Histoire et Sciences sociales: La longue durée. Annales. Économies, Sociétés,Civilisations no 4, 725–753.

Brunet Etienne (1981), Le vocabulaire français. De 1789 à nos jours. Paris–Genève: Slatkine,Champion.

Castells Manuel (2007), Społeczeństwo sieci. Przekład i red. naukowa Mirosława Marody [i in.]. Warszawa:Wydawnictwo Naukowe PWN.

Chmielewska-Gorczyca Ewa (1995), Funkcje tezaurusa w systemie informacyjno-wyszukiwawczym.

Zagadnienia Informacji Naukowej 1–2, 3–17.

Chymkowski Roman (2004), Głośna i cicha lektura w starożytnej Grecji. W: Katarzyna Lange,Władysław Sawrycki, Paweł Tański (red.), Problematyka tekstu głosowo interpretowanego 2.

Toruń: Wyd. Adam Marszałek, 75–83.

Cortada James W. (2002), Making the information society: experience, consequences, and possibilities.

Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.

Cortada James W. (2012), The Digital Flood. New York: Oxford University Press.

Eder Maciej (2008), How rhythmical is hexameter: a statistical approach to Ancient epic poetry. DigitalHumanities 2008, Book of Abstracts. University of Oulu, 112–114.

Elias Norbert (1980), Przemiany obyczajów w cywilizacji Zachodu. Przełożył Tadeusz Zabłudowski.

Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Engelsing Rolf (1973), Analphabetentum und Lektüre. Zur Sozialgeschichte des Lesens in Deutschlandzwischen feudaler und industrieller Gesellschaft. Stuttgart: Metzler.

Engelsing Rolf (1974), Der Bürger als Leser: Lesergeschichte in Deutschland von 1500–1800.

Stuttgart: Metzler.

Genette Gérard (1987), Seuils. Paris: Éditions du Seuil.

Glass Gene V., Wilson Victor L., Gottman John M. (1975), Design and Analysis of Time-SeriesExperiments. Colorado: Colorado Associated University Press.

Gottman John M. (1981), Time-series analysis: a comprehensive introduction for social scientists.

Cambridge, London etc.: Cambridge University Press.

Góralska Małgorzata (2012), Piśmienność i rewolucja cyfrowa. Wrocław: Wydawnictwo UniwersytetuWrocławskiego.

Grzegorczykowa Renata (2006), Polskie przymiotniki temporalne na tle ogólnej językowej konceptualizacjiczasu. W: Anna Dąbrowska, A. Nowakowska (red.), Czas, język, kultura. Język a kultura19, 33–44.

Havelock Eric A. (2006), Muza uczy się pisać: rozważania o oralności i piśmienności w kulturzeZachodu. Przekł. i wstęp Paweł Majewski. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Janicijevic Tatjana, Walker Derek (1997), NeoloSearch: Automatic Detection of Neologisms in FrenchInternet Documents. ACH-ALLC’97, Kingston, Canada.

Janssen Maarten (2005), NeoTrack: semiautomatic neologism detection. Associação Portuguesa deLinguística, APL XXI, Porto. http://maarten.janssenweb.net/Papers.

Janssen Maarten (2009), Detección de Neologismos: una perspectiva computacional. DebateTerminológico 5, 68–75.

Kolkovska Sia, Blagoeva Diana, Atanasova Atanaska (2012), The application of corpus-based approachin the Bulgarian new-word lexicography. In: Ruth Vatvedt Fjeld, Julie M. Torjusen (eds.),Proceedings of the 15th EURALEX International Congress. 7–11 August 2012. Oslo: Departmentof Linguistics and Scandinavian Studies, University of Oslo, 991–996. http://www.euralex.org/proceedings-toc/euralex_2012.

Krzysztofik Małgorzata (2010), Studium z dziejów krakowskich kalendarzy astrologicznych XVII wieku.

Almanachy Stanisława Słowakowica jako podstawa uogólnień. Kraków: Księgarnia Akademicka.

Krzysztofik Małgorzata (2013), Kategoria czasu antropologicznego w polskim kalendarzu XVII-wiecznym.

W: Iwona M. Dacka-Górzyńska, Joanna Partyka (red.), Kalendarze staropolskie. Warszawa:Wydawnictwo DiG, 61–87.

Lem Stanisław (1999), Bomba megabitowa. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Loewe Iwona (2007), Gatunki paratekstowe w komunikacji medialnej. Katowice: Wydawnictwo UniwersytetuŚląskiego.

Łaziński Marek (2104), Jeszcze raz o słowie murzyn i o stereotypach. Po lekturze artykułu MargaretOhii Mechanizm dyskryminacji rasowej w systemie języka polskiego. Przegląd Humanistyczny 5,127–141.

Malak Piotr (2012), Indeksowanie treści: porównanie skuteczności metod tradycyjnych i automatycznych.

Warszawa: Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.

Manguel Aalberto (1996), A history of reading. New York: Penguin Books.

Moretti Franco (2013), Distant reading. London; New York: Verso.

Ong Walter J. (1992), Oralność i piśmienność. Słowo poddane technologii. Przeł. i wstępem opatrzyłJózef Japola. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Paryzek Piotr (2008), Comparison of selected methods for the retrieval of neologisms. InvestigationesLinguisticae XVI, 163–181.

Patejuk Agnieszka, Przepiórkowski Adam (2015), Parallel development of linguistic resources: towardsa structure bank of Polish. Prace Filologiczne LXV, 255–270.

Pawłowski Adam (1998), Séries temporelles en linguistique. Avec application à l’attribution de textes:Romain Gary et Émile Ajar. Paris, Genève: Champion-Slatkine.

Pawłowski Adam (2001), Metody kwantytatywne w sekwencyjnej analizie tekstu. Warszawa: UniwersytetWarszawski, Katedra Lingwistyki Formalnej.

Pawłowski Adam (2005), Modelling of the sequential structures in text. In: Reinhard Köhler, GabrielAltmann, Rajmund Piotrowski (eds.), Quantitative Linguistik / Quantitative Linguistics. EinInternationales Handbuch / An International Handbook. Berlin, New York: Walter de Gruyter,738–750.

Pawłowski Adam (2006), Chronological analysis of textual data from the ‘Wrocław Corpus of Polish’.

Poznań Studies in Contemporary Linguistics (PSiCL) 41, 9–29.

Pawłowski Adam, Eder Maciej (2001), Quantity or stress? Sequential analysis of Latin prosody.

Journal of Quantitative Linguistics 8(1), 81–97.

Pawłowski Adam, Krajewski Marek, Eder Maciej (2010), Time series modelling in the analysis ofHomeric verse. Eos 47(1), 79–100.

Rokoszowa Jolanta (1989), Czas a język. O asymetrii zjawisk językowych. Kraków: Nakładem UniwersytetuJagiellońskiego.

Sawicka Grażyna (2006), Co czas „robi” z językiem? W: Anna Dąbrowska, A. Nowakowska (red.),Czas, język, kultura. Język a kultura 19, 11–32.

Siciński Andrzej (1975), Uwagi o sprawie relatywności czasu. Człowiek i Światopogląd 3 (116),89–102.

Sowa Jan (2008), Ciesz się, późny wnuku! Kolonializm, globalizacja i demokracja radykalna. Kraków:Korporacja Ha!art.

Ścibor Eugeniusz (1999), Wybrane zagadnienia teorii języków informacyjnych. Olsztyn: WyższaSzkoła Pedagogiczna.

Vandendorpe Christian (2008), Od papirusu do hipertekstu: esej o przemianach tekstu i lektury.

Przekł. Anna Sawisz. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Viklund Jon, Borin Lars (2016), How Can Big Data Help Us Study Rhetorical History? In: De SmedtKoenraad (red.), Clarin 2015. Selected Papers from the CLARIN Annual Conference 2015October 14–16, 2015 Wrocław, Poland, 79–93.

Wierzchoń Piotr (2005), Automatyczne metody ekscerpcji neologizmów, czyli językoznawstwo faktograficzne.

Scripta Neophilologica Posnaniensia 7, 221–240.

Podobne publikacje