„Nie chcę książek ani lalek, jeśli nie ma koleżanek”. Etnografia dziecięcych ekonomii w czasie pandemii COVID-19
2025, 69, No. 4
Warsaw University
Warsaw University
Warsaw University
Publication date
Publishing model
License type
Field
Discipline
Language of publication
Abstract
In this article, we discuss the economic aspects of children’s lives in the context of the COVID-19 pandemic. We consider various meanings of economics, from anthropological to market-based, and how they reveal themselves in children’s world. We analyze how children are perceived as subjects and objects of economic actions. We show how, during and immediately after the pandemic, the situation of children was described in the language of market economics. We also analyze the pandemic experiences of children who participated in three research projects on the pandemic. The article highlights the role of consumption, the impact of the pandemic on children’s daily lives, and the importance of social exchange. We emphasize that the economy of childhood during the pandemic is multidimensional and relational, and children’s narratives combine economics with emotions, food, friendships, and play. In children’s narratives about the pandemic, economic matters do not occupy a separate place and are not considered in isolation from other spheres of life.
Keywords:
Bibliography
Boni Zofia, Contested Interactions: School Shops, Children and Food in Warsaw, „The International Journal of Sociology of Agriculture and Food” 2014, s. 309–325.
Boni Zofia, It’s Safe: Food as a Way of Expression for Children in Warsaw, „Children’s Geographies” 2018, 16(4), s. 393–404.
Bourdieu Pierre, The Social Structures of the Economy, Cambridge: Polity Press 2005.
Brembeck Helene, Barbro Johansson, Foodscapes and Children’s Bodies, „Culture Unbound” 2010, 2(5), s. 707–818.
Bródka Dorota, Bajka o złym królu wirusie i dobrej kwarantannie, 2020, https://d-pt.ppstatic.pl/k/r/1/8b/08/5e6f51705416d_z.pdf?1584353648 [dostęp 08.09.2025].
Buckingham David, The Material Child: Growing Up in Consumer Culture, London: Polity 2011. A Handbook of Economic Anthropology, red. James Carrier, Cheltenham–Northampton: Edward Elgar Publishing 2022.
Carrier James G., Reconciling Commodities and Personal Relations in Industrial Society, „Theory and Society” 1990, t. 19, nr 5, s. 579–598.
Carrier James G., Gifts, Commodities, and Social Relations: A Maussian View of Exchange, „Sociological Forum” 1991, t. 6, nr 1, s. 119–136.
Cook Daniel Thomas, The Missing Child in Consumption Theory, „Journal of Consumer Culture” 2008, nr 8(2), s. 219–243.
Creed Gerald W., „Family values” and domestic economies, „Annual Review of Anthropology” 2000, t. 29, s. 329–355.
Diasio Nicoletta, Children and Food: Ambivalent Connections Between Risk, Moral Technologies, and Fun, w: Whose Weight Is It Anyway?: Essays on Ethics and Eating, red. Sofie Vandamme, Suzanne van de Vathorst, Leuven, Haga: Acco Academic 2010, Themes in Economic Anthropology, red. Firth Raymond, London–New York–Sydney–Toronto–Wellington: Tavistock Publications 1970.
Fleming Peter, The Human Capital Hoax: Work, Debt and Insecurity in the Era of Uberization, „Organization Studies” 2017, 38(5), s. 691–709.
Godelier Maurice, Zagadka daru, przeł. M. Hoffner, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2010.
Gudeman Stephen, The Anthropology of Economy: Community, Market, and Culture, Malden, MA: Blackwell Publishers 2001.
Hann Chris, Antropologia społeczna, przeł. Sebastian Szymański, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2008.
Kline Stephen, Out of the Garden: Toys and Children’s Television in the Age of TV Marketing, London: Verso 1993.
Kutwa Krzysztof, Corona Generation. Growing Up in a Pandemic, we współpr. z A. Kubisiak, J. Sawulski, Warsaw: Polish Economic Institute 2021.
Lazarus Jeanne, Maude Pugliese, Viviana A. Zelizer: Sociologist of the Family and Intimacy, „Canadian Review of Sociology/Revue Canadienne de Sociologie” 2024, 61(4), s. 326–338.
Levison Deborah, Children as Economic Agents, „Feminist Economics” 2000, 6(1), s. 125–134.
Maciejewska-Mroczek Ewa, Magdalena Radkowska-Walkowicz, We’ll Be Able to Hang out When There’s No Coronavirus. On Safe Spaces in Polish Pandemic Playscapes, „Global Studies of Childhood” 2024, 14(1), s. 81–101.
Malinowski Bronisław, Dzieła. T. 3. Argonauci Zachodniego Pacyfiku, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1981.
Mandel Ruth, Humphrey Caroline, The Market in Everyday Life: Ethnographies of Postsocialism, w: Markets and Moralities: Ethnographies of Postsocialism, red. Ruth Mandel, Caroline Humphrey, Oxford–New York: Berg 2002, s. 1–16.
Mauss Marcel, Szkic o darze, w: Socjologia i antropologia, przeł. Marcin Król, Jacek Szacki i Krzysztof Pomian, Warszawa: Wydawnictwo KR 2001.
Miller Daniel, Consumption and Commodities, „Annual Review of Anthropology” 1995, nr 24 (1), s. 141–161.
Miller Daniel, Teoria zakupów, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2011.
Money.pl, Znamy pandemiczny koszt zasiłku opiekuńczego. ZUS wypłacił już ponad miliard złotych, 2022, https://www.money.pl/gospodarka/znamy-pandemiczny-koszt-zasilku-opiekunczego-zus--wyplacil-juz-ponad-miliard-zlotych-6732970572921568a.html [dostęp 06.09.2025].
Oswell David, Re-aligning Children’s Agency and Re-socialising Children in Childhood Studies, w: Reconceptualising Agency and Childhood. New Perspectives in Childhood Studies, red. Florian Esser, Meike S. Baader, Tanja Betz, Beatrice Hungerland, London–New York: Routledge 2016.
Paczos Wojciech, Gospodarcza odbudowa po pandemii COVID-19, w: Ewolucja nauk ekonomicznych II. Ekonomia a pandemia COVID-19 – potrzeba bieżących dostosowań czy zmiany paradygmatu?, red. Bogusław Fiedor, Marian Gorynia, Andrzej Szablewski, Warszawa: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne 2023.
Qvortrup Jens, Editorial: The Waiting Child, „Childhood” 2004, 11(3), s. 267–273.
Radkowska-Walkowicz Magdalena, Bad Television, Unhealthy Computers? Children’s Mapping of Health, Fun and Morality, „Children’s Geographies” 2021, 19(6), s. 629–645.
Rakoczy Marta, Dziecko Jako Podmiot Ekonomiczny? New Childhood Studies a Spółdzielczość Dziecięca Według Janusza Korczaka, „Kultura i Społeczeństwo” 2025, 69(1), s. 81–98.
Reimann Maria, Dorośli i tak nie słuchają, 20 września 2021, https://www.tygodnikpowszechny.pl/dorosli-i-tak-nie-sluchaja-169073 [dostęp 08.09.2025].
Rybak Krzysztof, Pandemia koronawirusa w utworach dla dzieci. Analiza w świetle badań nad dziecięcą książką informacyjną, „Dzieciństwo. Literatura i Kultura” 2020, t. 2, nr 2, s. 84–85, https://doi.org/10.32798/dlk.594.
Rybak Krzysztof, Koronawirus i dziecięca sprawczość w pandemicznej i postpandemicznej literaturze dla dzieci, w: Pandemiczne i postpandemiczne światy dzieci. Ujęcie interdyscyplinarne, red. Celina Kamecka-Antczak, Ewa Maciejewska-Mroczek, Warszawa: Oficyna Naukowa (w druku).
S10, Stanowisko 10. Konsekwencje pandemii COVID-19 dla zdrowia psychicznego i edukacji dzieci i młodzieży. Członkowie Zespołu ds. COVID-19 przy Prezesie PAN, Polska Akademia Nauk, 25.01.2021, https://informacje.pan.pl/informacje/materialy-dla-prasy/3233-stanowisko-10-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan-konsekwencje-pand [dostęp 08.09.2025].
Słownik Języka Polskiego PWN, Ekonomia, 2025, https://sjp.pwn.pl/slowniki/ekonomia.html [dostęp 02.09.2025].
UN News, Classroom Crisis: Avert a ‘Generational Catastrophe’, Urges UN Chief, 2020, https://news.un.org/en/story/2020/10/1075982 [dostęp 04.09.2025].
UNICEF, Averting a Lost COVID Generation. A Six-Point Plan to Respond, Recover and Reimagine a Post-Pandemic World for Every Child, 2020, https://www.unicef.org/media/86881/file/Averting-a-lost-covid-generation-world-childrens-day-data-and-advocacy-brief-2020.pdf [dostęp 04.09.2025].
UNICEF, Global Monitoring of School Closures, 2025, https://covid19.uis.unesco.org/global-monitoring-school-closures-covid19/ [dostęp 01.09.2025].
Wilk Richard R., Lisa Cliggett, Ekonomie i kultury: podstawy antropologii ekonomicznej, przeł. Joanna Gilewicz, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2011.
Zelizer Viviana A., Pricing the Priceless Child: The Changing Social Value of Children, Princeton, N.J.: Princeton University Press 1994.
Zelizer Viviana A., The Purchase of Intimacy, Princeton, N.J.: Princeton University Press 2005.
Other articles from the issue
28.06.2026
New releaseeconomics of care workJanusz Korczakyouth entrepreneurshipchildren’s economieseconomic educationErving GoffmanBolesław PrusJulian KaliszewskiContents
28.06.2026
New releaseeconomy of care workJanusz Korczakyouth entrepreneurshipchildren’s economieseconomic educationErving GoffmanBolesław PrusJulian KaliszewskiEconomics (for) children and young people – an introduction
28.06.2026
New release“Orphan’s Aid” Societycharitysocial assistanceJewish WarsaworphansJanusz KorczakStefania WilczyńskaThe 'Orphans’ Aid' Society in Warsaw – the Economics of Aid Work
Magdalena Pęzińska