Humanities Review

The Peripheries of the Yellow Colours Category in Polish in a Panchronic Perspective

2025, 69, No. 2

Patryk Wiśniewski

0000-0003-0594-1347

Jagiellonian University in Cracow

DOI

10.31338/2657-599X.ph.2025-2.12

Publication date

09.12.2025

Publishing model

open access

License type

CC BY 4.0 Int.

Field

Humanities

Discipline

arts studies, philosophy, literary studies, archeology, culture and religion studies, history, linguistics

Language of publication

Polish

Downloads

PDF 395 KB

Article

Number of views:72

Number of downloads:71

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

The aim of this article is to provide a panchronic analysis of lexical and semantic changes that have occurred on the periphery of the yellow colour category over time, based on linguistic, dictionary and corpus data. This category was one of the first colour categories to emerge, which supports the thesis of Brent Berlin and Paul Kay regarding the universal order in which colour terms appear in languages. The origins of the yellow colour category in Polish date back to the Proto-Indo-European period. Its early emergence in the language led to the dynamic development of the category and the inclusion of many lexemes over the centuries – some of which became firmly rooted in the Polish linguistic system, while others were used only temporarily. Today, the yellow colour category is still not fully developed – research shows that there are shades on the colour spectrum for which Polish is still seeking appropriate names.

Keywords:

colour,yellow,gold,categorisation,etymology,language history,Polish

Bibliography

Berlin Brent, Kay Paul, Basic Color Terms: Their Universality and Evolution, Berkley–Los Angeles: University of California Press 1991.

Bjelajeva Inna, Nazwy odcieni barwy żółtej w języku polskim, czeskim, rosyjskim i ukraińskim, w: Studia z semantyki porównawczej: nazwy barw, nazwy wymiarów, predykaty mentalne. Cz. II, red. Renata Grzegorczykowa, Krystyna Waszakowa, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2003, s. 151–162.

Bjelajeva Inna, Niepodstawowe nazwy barw w języku polskim, czeskim, rosyjskim i ukraińskim, Warszawa: Uniwersytet Warszawski Wydział Polonistyki 2005.

Fischerówna Róża, Samuel Twardowski jako poeta barokowy, „Prace Historyczno-Literackie” 1931, t. 37.

Kleparski Grzegorz A., Malicka-Kleparska Anna, Panchroniczne zagadnienia onomazjologii w ujęciu gramatyki kognitywnej, w: Podstawy gramatyki kognitywnej, red. Henryk Kardela, Warszawa: Polskie Towarzystwo Semiotyczne 1994, s. 219–242.

Kochanowski Jan, Do sąsiada¸ https://pl.wikisource.org/wiki/Do_sąsiada_(Kochanowski) [dostęp 14.01.2023].

Nowakowski Rafał, Rdza, Warszawa: Świat Książki 2008.

Skuza Sylwia, Rosso, giallo, blu, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2014.

Teodorowicz-Hellman Ewa, Postrzeganie świata roślin, zwierząt i ludzi poprzez nazwę barwy żółtej w języku polskim oraz gul w języku szwedzkim, w: Studia z semantyki porównawczej: nazwy barw, nazwy wymiarów, predykaty mentalne. Cz. II, red. Renata Grzegorczykowa, Krystyna Waszakowa, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2003, s. 144.

Tokarski Ryszard, Semantyka barw we współczesnej polszczyźnie, Lublin: Wydawnictwo UMCS 2004.

Vaňková Irena, Kolory w czeskim językowym obrazie świata: barwa žlutá, w: Studia z semantyki porównawczej: nazwy barw, nazwy wymiarów, predykaty mentalne. Cz. II, red. Renata Grzegorczykowa, Krystyna Waszakowa, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2003, s. 69–98.

Zaręba Alfred, Nazwy barw w dialektach i historii języka polskiego, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1954.