Humanities Review

Stéphane Mallarmé’s Occasional Verses: The Wrotnowki Family

2025, 69, No. 2

Jan Kaznowski

0000-0001-7381-162X

Warsaw University

University of Białystok

DOI

10.31338/2657-599X.ph.2025-2.8

Publication date

09.12.2025

Publishing model

open access

License type

CC BY 4.0 Int.

Field

Humanities

Discipline

arts studies, philosophy, literary studies, archeology, culture and religion studies, history, linguistics

Language of publication

Polish

Downloads

PDF 404 KB

Article

Number of views:89

Number of downloads:71

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

A considerable portion of Stéphane Mallarmé’s poetry belongs to the category of vers de circonstance (occasional verses). They include, among others, a series of quatrains called by the author 'Les Loisirs de la Poste'. Several of them were dedicated to a Polish family – Wrotnowski. The status, or the reputation, of this “genre” of Mallarmé’s work has been discussed by the critics, whose attitude towards them, as a legitimate part of the poet’s work, has not been unanimous. However, several aspects of Mallarmé’s aesthetics and formal experimentation present in these poems can speak in their favour as a part of the poet’s journey towards his ultimate ideal of poetry – The Book.

Keywords:

Stéphane Mallarmé,Wrotnowski family,occasional poetry,vers de circonstance,Les Loisirs de la Poste,the Book,quatrain,poetics,form,aesthetics,rhythm,enjambement

Bibliography

Blanchot Maurice, Przestrzeń literacka, przekład i posłowie do polskiego wydania Tomasz Falkowski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2016.

Bohac Barbara, Au coeur de l’arabesque spirituelle des „vers de circonstance”, w: eadem, Jouir partout ainsi qu’il sied. Mallarmé et l’esthétique du quotidien, Paris: Classiques Garnier 2012, s. 263–429.

Folkierski Władysław, Lęk poety przed książką, „Silva Rerum. Miesięcznik Towarzystwa Miłośników Książki w Krakowie” 1927, t. III, z. 2, s. 17–19.

Grojnowski Daniel, De Mallarmé à l’Art postal, „Poétique” 1994, nr 100, s. 427–434.

K., Wiadomości zagraniczne, „Kurier Warszawski” 16 IX 1898, s. 3.

Mallarmé Stéphane, Arthur Rimbaud, „The Chap-Book” 15.05.1896, nr 1, s. 8–17, https://babel.hathi¬trust.org/cgi/pt?id=uc1.32106019934576&seq=32 [dostęp 17.10.2025].

Mallarmé Stéphane, Correspondance, t. X: Novembre 1897–Septembre 1898, opr. Henri Mondor, Lloyd James Austin, Paris: Gallimard 1984.

Mallarmé Stéphane, Les Loisirs de la Poste, „The Chap-Book” 15.12.1894, nr 8, s. 111–115, https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.32106019934550&seq=125 [dostęp 27.09.2024].

Mallarmé Stéphane, OEuvres complètes, opr. Henri Mondor, G. Jean-Aubry, Paris: Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade 1974 [1945].

Mallarmé Stéphane, OEuvres complètes, t. I, opr. Bertrand Marchal, Paris: Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade 1998.Jan Kaznowski 146

Mallarmé Stéphane, Prozy różne, przekład i wybór Bogdan Baran, Warszawa: Fundacja Aletheia 2020.

Mallarmé Stéphane, Rzut kośćmi nigdy nie zniesie przypadku. Poemat, red. Katarzyna Bazarnik, Zenon Fajfer, przeł. Tomasz Różycki, wprowadzenie Michał Paweł Markowski, Kraków: Korporacja Ha!art 2005.

Mallarmé Stéphane, Vers de circonstance: avec des inédits, przedm. Yves Bonnefoy, opr. Bertrand Marchal, Paris: Gallimard, Poésie 1996.

Mallarmé Stéphane, Vers de circonstance, avec un quatrain autographe, Paris: Éditions de la Nouvelle Revue Française 1920.

Mallarmé Stéphane, Wybór poezji, red. i wstęp Adam Ważyk, Warszawa: Państwowy Instytut Wydaw¬niczy 1980.

Meillassoux Quentin, Liczba i syrena: rozszyfrowanie „Rzutu kości” Stéphane’a Mallarmégo, przeł. Piotr Herbich, Warszawa: Fundacja Augusta Hrabiego Cieszkowskiego 2019.

Mondor Henri, Jean-Aubry G., Les Loisirs de la Poste, w: Stéphane Mallarmé, OEuvres complètes, opr. Henri Mondor, G. Jean-Aubry, Paris: Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade 1974 [1945], s. 1503–1507.

Naliwajek Zbigniew, Autour d’un quatrain de Stéphane Mallarmé: quelques notes sur Gabrielle Wrotnowska, w: Histoire et critique littéraires en mouvement. Mélanges offerts à Henryk Chudak, red. Wiesław Kroker, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 1994, s. 294–303.

Naliwajek Zbigniew, Mallarmé w Polsce (1887–1918), w: Symbolizm francuski i Młoda Polska: studia i materiały, red. Henryk Chudak, Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Instytut Romanistyki 1994, s. 107–123.

Opiela-Mrozik Anna, Mallarmé et les paradoxes de la vanité, „Quêtes littéraires” 2018, nr 8, s. 116–128.

Opiela-Mrozik Anna, Od Baudelaire’a do Mallarmégo. W poszukiwaniu ideału muzyczności, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2019, 1 (52), s. 275–289.

Opiela-Mrozik Anna, Poetyka muzyczności według Mallarmégo, „Acta Philologica” 2014, nr 45, s. 157–164.

Oster Daniel, Ce que je pourrais dire de Stéphane Mallarmé, w: Mallarmé ou l’obscurité lumineuse, red. Bertrand Marchal, Jean-Luc Steinmetz, Paris: Hermann 1999, s. 5–22.

Pearson Roger, Mallarmé and Circumstance: The Translation of Silence, Oxford: Oxford University Press 2004.

Rimbaud Arthur, Lettre à Paul Demeny du 15 mai 1871, w: idem, Poésies complètes, opr. Pierre Brunel, Paris: Le Livre de Poche 1998.

Różycki Tomasz, Kilka słów po przekładzie, w: Stéphane Mallarmé, Rzut kośćmi nigdy nie zniesie przypadku. Poemat, red. Katarzyna Bazarnik, Zenon Fajfer, przeł. Tomasz Różycki, wprowadzenie Michał Paweł Markowski, Kraków: Korporacja Ha!art 2005, s. 117–118.

Rudziński Władysław, Juliusz Wrotnowski i rodzina w świetle dokumentów, Warszawa: Wyd. własne 2006.

Rudziński Władysław, Koligacje śląskie na tle historii rodziny Rudzińskich / Schlesische Verwandt-schaften in der Geschichte des von Rudziński-Geschlechtes, Warszawa: Wydawnictwo DiG 1995.

Sécardin Olivier, Mallarmé et la poétique de l’hybridité, „Quêtes littéraires” 2016, nr 6, s. 35–45.

Śniedziewski Piotr, Mallarmé – Norwid: milczenie i poetycki modernizm we Francji oraz w Polsce, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM 2008.

Trznadel Jacek, Płomień obdarzony rozumem. Poezja w poezji i poza poezją. Eseje, Warszawa: Czytelnik 1978.

Ze świata, „Kurier Warszawski” 14 IX 1898, s. 4.

Żurowski Maciej, Les poèmes hermétiques de Stéphane Mallarmé: essais d’interprétation, Warszawa: Seminaria Języków i Literatur Romańskich Uniwersytetu Warszawskiego 1947.