Dwa modele postrzegania historii. Herodot Cypriana Norwida i Tukidydes Zbigniewa Herberta

Abriszewska Paulina, Cyprian Norwid i Zbigniew Herbert – o wspólnocie poetyckiego ideału, w: Cyprian Kamil Norwid – polskość, europejskość, uniwersalizm, red. Danuta Dąbrowska, Szczecin: Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica 2006.

Abriszewska Paulina, Literacka refleksja Cypriana Norwida i Zbigniewa Herberta nad historią tryumfalną i historią ukrytą; w: Bór nici: wątki klasyczne i romantyczne w twórczości Zbigniewa Herberta, red. Małgorzata Mikołajczak, Kraków: Wydawnictwo Platan 2011.

Abriszewska Paulina, O badaniu wątku historii w utworach Cypriana Norwida. Konieczność różnorodnych kontekstów i postaw badawczych, w: Jak czytać Norwida? Postawy badawcze, metody, weryfikacje, red. Bernadetta Kuczera-Chachulska, Joanna Trzcionka, Warszawa: Wydawnictwo UKSW 2008.

Angehrn Emil, Filozofia dziejów, przeł. Józef Marzęcki, Kąty: Wydawnictwo Marek Derewiecki 2007.

Barańczak Stanisław, Uciekinier z utopii. O poezji Zbigniewa Herberta, Wrocław: Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej 1984.

Brzozowski Jacek, Antyk Herberta, w: Poznawanie Herberta 2, red. Andrzej Franaszek, Kraków: Wydawnictwo Literackie 2000.

Buś Marek, Historia i historyk w pismach Norwida, w: idem, Idee i formy. Studia i szkice o Norwidzie, Lublin, Towarzystwo Naukowe KUL 2014.

Chlebowski Piotr, O notatnikach i albumach Norwida (kilka uwag wstępnych), w: Genologia Cypriana Norwida, red. Adela Kulik-Kalinowska, Słupsk: Wydawnictwo Pomorskiej Akademii Pedagogicznej 2005.

Dedecius Karl, Uprawa filozofii. Zbigniew Herbert w poszukiwaniu tożsamości, przeł. Elżbieta Feliksiak, w: Poznawanie Herberta, red. Andrzej Franaszek, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1998.

Ducin Stanisław, Mare clausum w rzymskiej żegludze, „Acta Societatis Philologiae Polonorum”, W, 2000, s. 123–132.

Fabianowski Andrzej, Coś Ty Atenom zrobił, Sokratesie, w: Cypriana Norwida kształt prawdy i miłości. Analizy i interpretacje, red. Stanisław Makowski, Warszawa: WSiP 1986.

Feliksiak Elżbieta, Człowiek i historia, w: eadem, Poezja i myśl. Studia o Norwidzie, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL 2001.

Fert Józef, Materia i historia w pismach Norwida, w: idem, Poezja i publicystyka, Lublin: Wydawnictwo KUL 2010.

Gadamska-Serafin Renata, Świat arabsko-muzułmański w dziełach Norwida, w: Kulturowy wymiar twórczości Norwida, red. Janusz Cyprian Moryc OFM, Ryszard Zajączkowski, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL 2016.

Gautier Brigitte, Fabuły Zbigniewa Herberta, przeł. Judyta Zbierska-Mościcka, w: Wyraz wyłuskany z piersi. Szkice o twórczości Zbigniewa Herberta, red. Józef Maria Ruszar, Marek Zieliński, Brigitte Gautier, Lublin: Wydawnictwo Gaudium 2006.

Halkiewicz-Sojak Grażyna, Dialog wierszy czy dialog poetów? „Idee i prawda” Cypriana Norwida oraz „Ścieżka” Zbigniewa Herberta, w: Gąszcz srebrnych liści. Interpretacja wierszy Zbigniewa Herberta, red. Józef Maria Ruszar, Kraków: Wydawnictwo JMR Trans-Atlantyk 2015.

Halkiewicz-Sojak Grażyna, Nawiązane ogniwo. Studia o poezji Cypriana Norwida i jej kontekstach, Toruń: Wydawnictwo UMK 2010.

Herbert Zbigniew, Labirynt nad morzem, Warszawa: Zeszyty Literackie 2000.

Herbert Zbigniew, „Mistrz z Delft” i inne utwory odnalezione, oprac. Barbara Toruńczyk, Warszawa: Zeszyty Literackie 2008.

Herbert Zbigniew, Wiersze zebrane, oprac. Ryszard Krynicki, Kraków: Wydawnictwo a5 2011.

Herodot, Dzieje, przeł. i oprac. Seweryn Hammer, wyd. 9, Warszawa: Czytelnik 2011.

Inglot Mieczysław, „Socjalizm” Cypriana Norwida w kontekście myśli historiozoficznej Augusta Cieszkowskiego i Zygmunta Krasińskiego, w: idem, Drogami pielgrzyma. Studia i artykuły o twórczości „czwartego wieszcza”, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL 2007.

Jankowicz Grzegorz, Moralność formy. Zbigniew Herbert i hegemonia dyskursu poetyckiego, w: Herbert (nie)oswojony, red. Wojciech Browarny, Joanna Orska, Adam Poprawa, Wrocław: Ossolineum 2008.

Jaworski Marcin, Dlaczego kochankowie. O klasycyzmie Zbigniewa Herberta, w: Potęga smaku w czasach niesmaku. Studia i szkice o twórczości Zbigniewa Herberta, red. Tomasz Gruchot, Aleksandra Kiełb-Szawuła, Ostrów Wielkopolski: Ostrowskie Centrum Kultury 2008.

Junkiert Maciej, Grecja i jej historia w twórczości Cypriana Norwida, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM 2012.

Kaliszewski Andrzej, Podszewka historii, w: idem, Gry Pana Cogito, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1982.

Kata Maria, „Sztuka w obliczu dziejów” Cypriana Norwida. Koncepcja pierwokształtów, w: Hieroglifem zapisane. Cyprian Norwid, red. Tomasz Korpysz, Marta Ewa Rogowska, Karol Samsel, Marcin Będkowski, Warszawa: Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW 2012.

Kornhauser Julian, Uśmiech sfinksa. O poezji Zbigniewa Herberta, Kraków: Wydawnictwo Literackie 2001.

Kubski Grzegorz, Dlaczego Tukidydes? Na marginesie wiersza „Dlaczego klasycy”, w: Bór nici: wątki klasyczne i romantyczne w twórczości Zbigniewa Herberta, red. Małgorzata Mikołajczak, Kraków: Wydawnictwo Platan 2011.

Kuczera-Chachulska Bernadetta, Żywioł dyskursywny i liryczność jako podstawowe czynniki modelowania kształtu gatunkowego w twórczości Norwida, w: Genologia Cypriana Norwida, red. Adela Kulik-Kalinowska, Słupsk: Wydawnictwo Pomorskiej Akademii Pedagogicznej 2005.

Kulesza Ryszard, Wojna peloponeska, Kraków: Wydawnictwo Attyka 2006.

Łukasiewicz Jacek, Przed „światem ciemnym, ciężkim, realnym...” Uwagi o podmiocie w poezji Zbigniewa Herberta, w: Portret z początku wieku. Twórczość Zbigniewa Herberta – kontynuacje i rewizje, red. Wojciech Ligęza, Magdalena Cicha, Lublin: Wydawnictwo Gaudium 2005.

Maciejewski Janusz, Czas i historia u Norwida, w: idem, Cyprian Norwid, Warszawa: Wydawnictwo PEN i KOS 1992.

Mikołajczak Małgorzata, Oblicza historii w poezji Zbigniewa Herberta, w: Portret z początku wieku. Twórczość Zbigniewa Herberta – kontynuacje i rewizje, red. Wojciech Ligęza, Magdalena Cicha, Lublin: Wydawnictwo Gaudium 2005.

Mikołajczak Małgorzata, „Oto żyję w różnych czasach”. Figury i tematy czasoprzestrzenne, w: eadem, Pomiędzy końcem a apokalipsą. O wyobraźni poetyckiej Zbigniewa Herberta, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2007.

Mikołajczak Małgorzata, Przemiana. Poezja Herberta wobec przeszłości i tradycji oraz Pod patronatem

Norwida, w: eadem, Światy z marzenia. Echa romantyczne w poezji Zbigniewa Herberta, Kraków: Wydawnictwo JMR Trans-Atlantyk 2013.

Nastulanka Krystyna, Sami o sobie. Rozmowy z pisarzami i uczonymi, Warszawa: Czytelnik 1975.

Norwid Cyprian, Pisma wszystkie, t. 7, wstęp i oprac. Juliusz Wiktor Gomulicki, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1973.

Norwid Cyprian, Vade-mecum, oprac. Józef Fert, Wrocław: Ossolineum 1990.

Ruszar Józef Maria, Słońce republiki. Cywilizacja rzymska w twórczości Zbigniewa Herberta, Kraków: Wydawnictwo JMR Trans-Atlantyk 2014.

Ruszar Józef Maria, Stróż brata swego. Zasada odpowiedzialności w liryce Zbigniewa Herberta, posłowie ks. abp Józef Życiński, Lublin: Wydawnictwo UMCS 2004.

Rzepczyński Sławomir, Aktualizacja i uniwersalizacja jako figury myślenia historycznego Norwida, w: Norwid wobec historii, red. Edyta Chlebowska, Łukasz Niewczas, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL 2014.

Solecka Katarzyna, „Ukrzyżowany wielokrotnie przez miejsce i czas”. Wobec historii, w: eadem, Katedra na pustkowiu. Kategoria preparatio evangelica w świetle twórczości Zbigniewa Herberta, Katowice, Księgarnia św. Jacka 2007.

Stankowska-Kozera Agata, Obrazy pamięci. O roli obrazu w historiografii Zbigniewa Herberta, w: Między nami a światłem. Bóg i świat w twórczości Zbigniewa Herberta, red. Józef Maria Ruszar, Grażyna Halkiewicz-Sojak, Radosław Sioma, Toruń–Kraków: Wydawnictwo JMR Trans-Atlantyk 2012.

Szóstak Anna, Wielkie Teraz czasu mitycznego jako aktualizacja historii i poszukiwanie sensu w poezji Zbigniewa Herberta, w: Bór nici: wątki klasyczne i romantyczne w twórczości Zbigniewa Herberta, red. Małgorzata Mikołajczak, Kraków: Wydawnictwo Platan 2011.

Śliwiński Marian, Naród i historia w myśli Norwida. Wokół „Promethidiona”, w: Czytając Norwida 2, red. Sławomir Rzepczyński, Słupsk: Wydawnictwo Pomorskiej Akademii Pedagogicznej 2003.

Święgocki Kazimierz, Motyw dziejów, w: idem, Norwid i poeci Powstania Warszawskiego, Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX 2007.

Tukidydes, Wojna peloponeska, przeł. Kazimierz Kumaniecki, oprac. Romuald Turasiewicz, Wrocław: Ossolineum 2004.

Wieżel Iwona, Narratywizacja doświadczenia w historii ustnej – przykład „Dziejów” Herodota, „Quaestiones Oralitatis” 2016, nr 1, s. 72–91.

Wolny A., Historia i mit w dyptyku dramatycznym Norwida „Za kulisami. Tyrtej”, w: Cyprian Kamil Norwid w setną rocznicę śmierci, red. Stanisław Burkot, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1991.

Wyka Marta, Herbert korespondent, w: Herbert (nie)oswojony, red. Wojciech Browarny, Joanna Orska, Adam Poprawa, Wrocław: Ossolineum 2008.

Zach Joanna, „Czas wzbogacony”. Norwid i Herbert – próba zbliżenia, w: Bór nici: wątki klasyczne i romantyczne w twórczości Zbigniewa Herberta, red. Małgorzata Mikołajczak, Kraków: Wydawnictwo Platan 2011.

Ruszar Józef Maria, Dlaczego klasycy? Straszna cena odpowiedzialności, https://herbertguru.wordpress.com/tag/dlaczego-klasycy/ [dostęp: 2.07.2019]. 56 wojna peloponeska, http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wojna-peloponeska;3997496.html [dostęp: 2.07.2019].