„Posągi dawnych mieszkańców” i imperium rozrywki. Ambiwalencja obrazu Indian w "Tomku na wojennej ścieżce"
2022, 66, Numer 2
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Pliki do pobrania
PDF 349 KB
Liczba wyświetleń:56
Liczba pobrań:12
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
The text focuses on the analysis of themes related to Indigenous Americans in the best-selling novel by Alfred Szklarski. The image of Native Americans presented in it is ambivalent. On the one hand, Szklarski, replicating epic tropes, refers to the theme of “vanishing Indians” from the turn of the 19th and 20th centuries and expresses regret for the lost past. On the other hand, he situates them in the context of Wild West shows and “ethnographic exhibitions”, which, during the time depicted in his book, expressed the triumph of Western knowledge and strength over “wildness”.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Abbattista Guido, Dehumanizing the Exotic in Human Exhibitions, w: The Routledge Handbook of Dehumanization, red. Maria Kronfeldner, London-New York: Routledge 2021.
https://doi.org/10.4324/9780429492464-chapter5
Ames Eric, Carl Hagenbeck's Empire of Entertainments, Seattle: University of Washington Press 2008.
[b.a.], Buffalo Bill's Wild West, "Głos Rzeszowski" 1906, nr 29.
Bettelheim Bruno, Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni, przeł., wprowadzeniem, objaśnieniami i posłowiem opatrzyła Danuta Danek, Warszawa: Agencja Wydawnicza Jacek Santorski & Co - W.A.B. 1996.
Burt Ryan E., "Sioux Yells" in the Dawes Era: Lakota "Indian Play", the Wild West, and the Literatures of Luther Standing Bear, "American Quarterly" 2010, vol. 62, nr 3.
https://doi.org/10.1353/aq.2010.0013
Eco Umberto, Rorty Richard, Culler Jonathan, Broke-Rose Christine, Interpretacja i nadinterpretacja, red. Stefan Collini, przeł. Tomasz Bieroń, Kraków: Znak 1996.
Forajter Wacław, I ty zostaniesz Indianinem, w: idem, Kolonizator skolonizowany. Przypadek Sygurda Wiśniowskiego, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2014.
Gerstle Gary, Theodore Roosevelt and the Divided Character of American Nationalism, "The Journal of American History" 1999, vol. 86, nr 3, s. 1283.
https://doi.org/10.2307/2568615
Hlebowicz Bartosz, "They Stepped on Their Toes". Reception of the Buffalo Bill's Wild West and Congress of Rough Riders of the World in Polish Press of Galicia, 1906, "Acta Ethnographica Hungarica" 2019, nr 1 (64).
https://doi.org/10.1556/022.2019.64.1.9
Kale McNeley James, Holy Wind in Navajo Philosophy, Tuscon: University of Arizona Press 1981.
https://doi.org/10.2307/j.ctv1qwwk47
Kołos Anna, Indianie wyobrażeni w polskim piśmiennictwie XIX wieku, w: Od Syberii po Amerykę. Geografia wyobrażona polskich romantyków, red. Anna Kołos, Tomasz Ewertowski, Kamil Szmid, Poznań: Wydawnictwo "Poznańskie Studia Polonistyczne" 2013.
Luther Standing Bear, My People the Sioux, New York: Houghton Mifflin Company 1928.
May Karol, Winnetou: czerwonoskóry gentelman. Powieść podróżnicza z ilustracjami, t. 3, Lwów-Warszawa: "Przez Lądy i Morza" 1910.
Neihardt John G., Black Elk Speaks: Being the Life Story of a Holy Man of the Oglala Sioux, Lincoln: University of Nebraska Press 1988.
Osterhammel Jürgen, Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata, przeł. Izabela Drozdowska-Boering et al., red. nauk. i posłowie Witold Molik, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2013.
Penny H. Glenn , Kindred by Choice. Germans and American Indians since 1800, Chapel Hill: University of North Carolina Press 2015.
Price John A., The Stereotyping of North American Indians in Motion Pictures, "Ethnohistory" 1973, nr 2.
https://doi.org/10.2307/481668
Staged Otherness. Ethnographic Shows in Central and Eastern Europe, 1850-1939, red. Dagnosław Demski, Dominika Czarnecka, Kamila Baraniecka-Olszewska, "East Central Europe" 2020, vol. 47, z. 2-3.
https://doi.org/10.30965/18763308-04702001
Stillman Deanne, Blood Brothers. The Story of the Strange Friendship between Sitting Bull and Buffalo Bill, New York: Simon and Schuster 2017.
Surynt Izabela, Badania postkolonialne a "Drugi Świat". Niemieckie konstrukcje narodowo-kolonialne XIX wieku, "Teksty Drugie" 2007, nr 4.
Szklarski Alfred, Tomek na wojennej ścieżce, ilustrował Józef Marek, Katowice: Wydawnictwo Śląsk 1983.
Szklarski Alfred, Tomek wśród prawdziwych Indian, "Panorama" 1968, nr 51/52. Cyt. za: Frycie Stanisław, Literatura dla dzieci i młodzieży w latach 1945-1970, t. 1: Proza, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1978.
Szyjewski Andrzej, Etnologia religii, Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos 2008.
Uffelmann Dirk, Polska literatura kolonialna. Od sarmatyzmu do migracji poakcesyjnej, przeł. Jacek Dąbrowski et al., Kraków: Universitas 2020.
Weber Alina Dana, Blood Brothers and Peace Pipes: Performing the Wild West in German Festivals, Madison: University of Wisconsin Press 2019.
https://doi.org/10.2307/j.ctvvh86xk
Żółkoś Monika, Łowcy kultur. Cykl powieści o Tomku Wilmowskim w świetle myśli postkolonialnej, w: Studia postkolonialne nad kulturą i cywilizacją polską, red. Krzysztof Stępnik, Dariusz Trześniowski, Lublin: Wydawnictwo UMCS 2010.